aksamitowski stefanAKSAMITOWSKI Stefan Szczęsny (1912 -1940) Katyńczyk

Kuzyn znanego przedborskiego proboszcza (zob.: Axamitowski Antoni). Urodził się 9 I 1912 r. w Warszawie. Syn Mieczysława i Zofii z Czajkowskich. Był absolwentem II Gimnazjum im. Tytusa Chałubińskiego w Radomiu w 1932 r. i Instytutu Handlowego w Antwerpii w 1937. Pracował w Radomiu jako rzeczoznawca handlu międzynarodowego. Był kawalerem.

Przeszkolenie wojskowe odbył na VII kursie Wołyńskiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim w latach 1932/33. Szkolił się w 9. baterii z oceną zadowalającą. Jako tytularny kapral odbył praktykę w 28. Pułku Artylerii Lekkiej. Pozostawał na ewidencji Komendy Rejonu Uzupełnień Radom z przydziałem do 28 PAL. Mianowany podporucznikiem rezerwy w 1938 r. Szczegóły jego udziału w kampanii wrześniowej 1939 r., pozostają nieznane. Jednak we wspomnieniach burmistrza Przedborza znalazł się następujący opis:

Wieczorem odwiedziłem Aksamitowskiego. Opowiadał mi, że syn jego, porucznik Wojsk Polskich będąc ranny umieszczony został w szpitalu na Kresach Wschodnich. Aby go ratować zamierzał podrzucić mu ubranie cywilne. Nie udało się. Ze szpitala wzięli go bolszewicy. Nim to nastąpiło, został obrabowany z pieniędzy przez plugawego milicjanta żydowskiego. – Widziałem to i omal nie rzuciłem się, aby go udusić tymi oto rękami.

Jego rodzice z siostrą mieszkali w Przedborzu. Matka Zofia lat 55 zmarła w Przedborzu 13 VII 1940 r. Ojciec podczas okupacji był inspektorem drzewnym. Zajmował się z polecenia Niemców m.in. drewnem zajętym w składach żydowskich.

Stefan był więziony w obozie w Kozielsku i wywieziony do miejsca kaźni w Lasku Katyńskim (lista wywózkowa bn z dnia 3 IV 1940 r.). Podczas ekshumacji w 1943 r. rozpoznany pod nr 59. Awansowany pośmiertnie 11 XI 2007 r. na porucznika.

CAW, AP 1683; MiD WIH, Kozielsk, Lista wywózkowa bn z dnia 3 IV 1940 r. [w:] Wojskowy Przeglad Historyczny 1990 nr 3-4; USC w Przedborzu, księga zmarłych w r. 1940; J. Tucholski, Mord w Katyniu, Warszawa 1991; Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej, T. V, Polscy jeńcy wojenni i internowani, Pruszków 1996; Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, Warszawa 2000 (tam fotografia); K. Kozakiewicz, Wspomnienia burmistrza Przedborza 1939-1942, mnps; materiały katyńskie w zbiorach autora; W. Zawadzki, Zapomniana lista [w:] Gazeta Radomszczańska, 25 V 2005 r.; Lista awansów Katyńczyków, poz. 4330.

Wojciech Zawadzki