BĄKOWA GÓRA[1]

Wieś dziedziczna, a w niej kościół parafialny murowany, z prawem patronatu i prezenty dziedziców tejże wsi[2]. Obecnie[3] posiada go czcigodny Stanisław z Opoczna na podstawie nadania obecnych dziedziców. Z powodu niewielkich dochodów nie może on utrzymywać wikarego, aby go wspomagał, jedynie służącego, którego wynagradza wedle możliwości.

Do tego kościoła na mocy prawa parafialnego należą niżej spisane wsie, a mianowicie: wymieniona już Bąkowa Góra, Dęba, Kalinki, Korytno, Będzin, Dobrynice Mniejsze i Zbylowice. Kościół ten i jego każdorazowy pleban ma jako uposażenie dobra i spisane niżej dochody, które obecny pleban tego kościóła w pokojowy sposób posiada.

Po pierwsze, w tejże wsi Bąkowa Góra i na terenie tej posiadłości ma wokół kościoła i z jego boku, w kierunku zachodnim, dość obszerny plac o szerokości wystarczającej pod plebanię. Znajduje się na nim plebania, a w jego części przedniej znajdują się place dla służącego i dla wikarego, kiedy był utrzymywany. Na tymże placu [pleban] ma ogrody i sad oraz inne udogodnienia. Wreszcie z tyłu, czyli za wspomnianym placem i ogrodami, ma kawał ziemi, czyli niwę, dość szeroką, rozciągającą się, jeśli chodzi o jej szerokość z drugiej strony placu stanowiącego uposażenie plebańskie w kierunku dworu pana dziedzica, ciągnącą zaś z tej strony na długość dwóch staj. Za tym kawałem pola ma dwie sadzaweczki, a za sadzaweczkami ma wydzieloną część lasu ciągnącą się aż do granic wsi Dobrynice, czyli do potoku zwanego Jaworka. Na terenie lasu ma swoje barcie. Łąk nie ma innych z wyjątkiem małych leżących przy wspomnianym polu i do tegoż pola przylegających. W tejże wsi i posiadłości Bąkowa Góra ma też dziesięcinę snopową pochodzącą z pól folwarcznych. Ze wszystkich bowiem pól kmiecych dziesięcina przynależy do klasztoru witowskiego. Na rzecz wspomnianego kościoła w Bąkowej Górze i jego plebana kmiecie i wszyscy mieszkańcy płacą kolędę po jednym groszu.

Dęba – wieś. Dziesięcina snopowa pochodząca z trzeciej części dwóch pól leżących w kierunku wsi i posiadłości Bąkowa Góra należy do tegoż kościoła i plebana w Bąkowej Górze. Dziesięcina snopowa pochodząca zaś z innych dwóch części i z trzeciego pola leżących obok wsi Dęba przypada na rzecz stołu arcybiskupiego. Kmiecie i wszyscy mieszkańcy wsi Dęba na kościół parafialny w [Bąkowej] Górze płacą kolędę po jednym groszu na rzecz jego plebana.

Kalinki, Dobrynice – wsie należące do tejże parafii. Ich mieszkańcy na rzecz kościoła i plebana w Bąkowej Górze nie płacą nic innego jak tylko kolędę, zwyczajem innych wsi – każdy po jednym groszu. Dziesięciny snopowe zaś ze wsi Kalinki należą się wikariuszom kościoła kolegiackiego w Kurzelowie, a z Dobrynic – kościołowi i plebanowi w Ręcznie.

Korytno – wieś należąca do kościoła parafialnego w [Bąkowej] Górze. Dziesięcina snopowa pochodząca z pól folwarcznych przynależy do kościoła i plebana w Bąkowej Górze, a z pól kmiecych do stołu arcybiskupiego. Na rzecz kościoła parafialnego kmiecie płacą kolędy tak jak jest w innych wsiach.

Będzin – wieś należąca do tegoż kościoła parafialnego. Dziesięcinę snopową pochodzącą ze wszystkich pól tej wsi pobierają na przemian wspomniany kościół i jego pleban w Bąkowej Górze z klasztorem witowskim. Także kmiecie tej wsi wzorem innych wsi płacą na rzecz wspomnianego kościoła w Górze i jego plebana.

Zbylowice – wieś. Dziesięcina snopowa pochodząca z jednego pola, czyli niwy leżącej obok sadzawki w kierunku Będzina, przynależy do tegoż kościoła i plebana w Bąkowej Górze, ze wszystkich zaś innych pól tej wsi przynależy do klasztoru witowskiego. Mieszkańcy tej wsi płacą na rzecz kościoła w Bąkowej Górze kolędę wzorem innych wsi.

Tenże kościół oszacowany jest na jedną grzywnę srebra, a świętopietrze na rzecz kamery apostolskiej do trzech skojców.


Przypisy:

[1] Bąkowa Góra – wieś szlachecka dziś do diecezyi kujawsko-kaliskiej, dekanatu i powiatu radomskiego należąca, dziedzictwo niegdyś Lanckorońskich herbu Zadora, Bąkami zwanych, z starożytnym kościołem murowanym noszącym na sobie cechy budowli XV wieku, o którego fundatorach i dziejach żadnej nie ma widomości. W pierwszej połowie wieku XVII został gruntownie odrestaurowany, a w roku 1647 przez Piotra Mieszkowskiego, sufragana kujawskiego konsekrowany. Dawniej należała Bąkowa Góra do diecezyi krakowskiej (Rubryc. diecezyi kuj.- kal. z roku 1880, s. 63) – przypis podaje się za wydaniem źródłowym tłumaczonego tekstu.

[2] Jana Łaskiego Arcybiskupa Gnieźnieńskiego, Prymasa, Legata Urodzonego Liber beneficiorum Archidiecezyi Gnieźnieńskiej z poręki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego podług kodeksów rękopiśmiennych archiwum gnieźnieńskiego i kaliskiego wydał Ks. Jan Łukowski, uwagami zaś historycznemi, topograficznemi, heraldycznemi itd. oraz obszernym Łaskiego żywotem dzieło to ozdobił Ks. Jan Korytkowski, tom II obejmujący archidiakonaty: kaliski, wieluński, łowicki i łęczycki, Dołącza się mapa Archidiecezyi Gnieźnieńskiej, Gniezno 1881, s. 198-200.

[3] Niniejszy opis powstał w okresie lat 1511-1523.

                                                  Przekład z łacińskiego – ks. Tadeusz Gacia