BasińskiBASIŃSKI Henryk (1936-2003) Naczelnik Miasta i Gminy Przedbórz

Urodził się 23 XI 1936 r. w Galonkach koło Dobryszyc w powiecie radomszczańskim, w rodzinie Juliana i Anny z d. Gielec. Rodzice prowadzili niewielkie gospodarstwo rolne. W 1939 r. po wybuchu II wojny światowej, ojciec zmobilizowany do Wojska Polskiego dostał się do niewoli. Powrócił do domu po wyzwoleniu w 1945 r.

W l. 1943-1951 uczęszczał do Szkoły Podstawowej w Dobryszycach, potem do 1953 r. kontynuował naukę w Technikum Ekonomicznym w Radomsku. Po ukończeniu technikum otrzymał nakaz pracy w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Hurtu Spożywczego, w hurtowni w Jeleniej Górze. Pracował tam jako księgowy od 1 VIII 1953 do 31 VIII 1954 r. Wstąpił wtedy do Związku Młodzieży Polskiej. W 1954 r. rozpoczął studia na Wydziale Ekonomicznym w Szkole Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie (obecnie: Szkoła Główna Handlowa). W 1960 r. uzyskał tytuł magistra ekonomii.

W okresie od 22 VIII 1960 – 15 I 1961 r. pracował w Zakładach Mebli Giętych w Radomsku jako starszy księgowy. W styczniu 1961 r. objął stanowisko głównego księgowego w Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Przedborzu. Był nim do grudnia 1967 r., a potem aż do września 1972 r. był prezesem zarządu. W okresie 15 V 1966 – 31 VII 1967 równocześnie pracował także w Spółdzielni Pracy Przemysłu Ludowo-Artystycznego “Wrzeciono” w Przedborzu, jako główny księgowy na 1/2 etatu. Ciekawe, że Zarząd “Wrzeciona” pragnął zatrudnić Basińskiego na pełen etat i w tej sprawie zwrócił się do Zarządu GS-u, a ten udzielił dyplomatycznej odpowiedzi odmownej.

Na sesji MRN w Przedborzu 28 IV 1961 r. Basiński wybrany został do składu Komisji Finansów i Budżetu, jako jeden z dwóch członków spoza rady i był członkiem tej komisji do 31 XII 1972 r. Był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w tym należał też do Egzekutywy Komitetu Miejsko-Gminnego.

Podczas reformy samorządu terytorialnego i jego organów w 1972 r., Prezydium Miejskiej Rady Narodowej zastąpiono Naczelnikiem Gminy, oddając mu do dyspozycji Urząd Gminy. Uchwałą z 28 IX 1972 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Końskich powołało Henryka Basińskiego na pełnomocnika w PPRN w Końskich dla gminy Przedbórz ds. likwidacji byłych biur gromadzkich Góry Mokre, Przedbórz i Skotniki oraz utworzenia gminy Przedbórz, na okres do powołania naczelnika gminy. Za jego udziałem administracyjny obszar Miasta i Gminy Przedbórz został powiększony przez dodanie 12 dawnych gromad z byłej gminy Góry Mokre (Borowa, Góry Mokre, Góry Suche, Józefów, Kajetanów, Kaleń, Mojżeszów, Piskorzeniec, Stara Wieś, Wojciechów, Zagacie i Żeleźnica).

Z dniem 1 I 1973 r. został powołany na stanowisko Naczelnika Miasta i Gminy Przedbórz. W 1975 r. w wyniku nowego podziału kraju na 49 województw, obszar Miasta i Gminy Przedbórz został wydzielony z województwa kieleckiego do nowo utworzonego województwa piotrkowskiego. Henryk Basiński funkcję naczelnika pełnił przez kilka kadencji aż do 1990 r. i był jedyną w historii miasta osobą piastującą ten tytuł.

W tym czasie przyczynił się do rozwoju miasta i poprawy jego estetyki. W latach 70-tych dzięki jego zaangażowaniu odnowiony został Rynek. Wybudowano osiedle mieszkaniowe Mostowa I i II oraz wydzielono ponad 350 działek budowlanych pod budownictwo jednorodzinne. Po raz pierwszy w dziejach Przedborza 4 ha ziemi przeznaczono na ogrody działkowe. Wykonano także odwiert studni głębinowej pod Majową Górą, co przyczyniło się do rozbudowy wodociągów w mieście. Utworzono również Miejsko-Gminny Dom Kultury. Na łąkach w lewobrzeżnej części miasta wykopano zalew zasilany strugą z przeznaczeniem na cele turystyczne. Powstał wtedy plan zorganizowania kąpieliska oraz pól campingowych przy zalewie. W 1975 r. wybudowano Pomnik Partyzantów Ziemi Przedborskiej. Basiński doprowadził także do zainstalowania na poczcie automatycznej centrali telefonicznej, a w 1986 r. przekazał do użytku nowy budynek przedszkola oraz kilka pomieszczeń na siedzibę Społecznego Muzeum Ludowego w świeżo wyremontowanej ocalałej z wojennej pożogi części zabytkowych sukiennic.

W 1988 r. utworzono Przedborski Park Krajobrazowy z dyrekcją w Przedborzu, położony w głównej części na przedborskim terenie administracyjnym.

Od 1 VII 1985 r. był społecznym członkiem Delegatury Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich, Instytutu Pamięci Narodowej w Piotrkowie Trybunalskim. Należał do wielu organizacji społecznych, m.in. był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Przedborza.

W maju 1990 r. w wyniku kolejnej reformy samorządu terytorialnego pełnił krótko obowiązki burmistrza, aż do wyboru w czerwcu 1990 r. na to stanowisko Lucjana Cerkaskiego. Pracownikiem Urzędu Miasta i Gminy pozostawał jeszcze do 31 X 1990 r.

W 1996 r. wrócił do pracy w urzędzie. Od czerwca do lipca 1996 r. zajmował się prowadzeniem spraw z zakresu „Programu pilotażowego Gminy Przedbórz”, a od VIII 1996 – VII 1999 r. pracował jako inspektor ds. promocji gminy.

W 1997 r. był jednym z założycieli i Przewodniczącym Komitetu Założycielskiego, następnie prezesem Przedborskiego Stowarzyszenia Wspierania Przedsiębiorczości. Prowadził też własne biuro rachunkowe.

W 1998 r. za pracę na konkurs „Moje strony rodzinne dawniej a dziś” zorganizowany przez Towarzystwo Przyjaciół Pamiętnikarstwa w Górach Mokrych otrzymał nagrodę specjalną.

W czerwcu 1959 r. poślubił Kazimierę Ludwikowską (9 VI 1941 – 24 II 1996), córkę piekarza Jana Ludwikowskiego (1901-1976) z ul. Leśnej, z którą miał troje dzieci: córki Małgorzatę (ur. 1960) i Beatę (ur. 1962) oraz syna Roberta (ur. 1968). W 1970 r. zamieszkał z rodziną w domu przy ul. Trytwa 11.

Zmarł 25 IX 2003 r. Spoczywa na cmentarzu parafialnym w Przedborzu obok swojej żony i teściów.

Był odznaczony m.in. Złotym (1980 r.) i Srebrnym (1975 r.) Krzyżami Zasługi, Medalem „XXX-lecia Polski Ludowej” (1974 r.), Brązowym Medalem „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (1978 r.), Odznaką „Za zasługi dla Kielecczyzny” (1973 r.), Odznaką „Za Zasługi dla Województwa Piotrkowskiego” (1978 r.) i Srebrnym Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa” (1978 r.).

T. Nowakowski, Przedbórz i okolice, Piotrków Trybunalski 1991, s. 53-54; T. Michalski, Przedborscy herosi i mocarze, Przedbórz 2002/2003, s. 65; J. Łukasik, Organizacja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Przedborzu [w:] Badania nad dziejami regionu piotrkowskiego, Zeszyt 7, Piotrków Trybunalski 2008, s. 114-115; (rob), Moje strony rodzinne…[w] „Gazeta Radomszczańska” z 15 X 1998 r.; materiały Mirosława Kapuścińskiego, Wojciecha Zawadzkiego oraz autora, fot.: Henryk Basiński na pierwszym planie w dniu 4 IX 1986 r. podczas otwarcia przedszkola, w posiadaniu autora.

Paweł Grabalski