BronickiBRONICKI Jakub herbu Korwin (po 1756-po 1829) burmistrz miasta Przedborza

Obowiązki objął po burmistrzu Karolu Rosińskim jesienią 1811 r. i sprawował je około 10 lat. Miasto w 1820 r. liczyło 1618 mieszkańców. Mieszkał i urząd swój sprawował (1814 r.) w kamienicy nr 87.

Okres jego rządów wiąże się z aktywnością (zob.) Wojciecha Langego, najpierw w uspławnianiu rzeki Pilicy (1816), rozpoznawaniu bogactw naturalnych okolic Przedborza (1817) i wreszcie podjęciem ich eksploatacji na skalę przemysłową (1820). Już w 1818 r. za sprawą Wojciecha Langego formalnym dzierżawcą Ekonomii Przedborskiej został jego brat Andreas Fryderyk Lange.

Lange, dbając o pomnażanie własnego majątku, nakreślił też szeroką wizję rozwoju gospodarczego i przestrzennego miasta Przedborza. Zamierzył m.in. zbudowanie potężnej fabryki włókienniczej. Taki program i żywa działalność Langego nie mogły pozostawać obojętne burmistrzowi Bronickiemu.

Biograf Wojciecha Langego, prof. Józef Śmiałowski napisał o związkach swojego bohatera z ówczesnym burmistrzem Przedborza:

(…)W dalszej kolejności przekupuje burmistrza Bronickiego, starca siedemdziesięcioletniego, by podpisał z nim umowy jako działającym w imieniu brata Fryderyka. W ten sposób przejął rzeczywisty zarząd ekonomią, jako jej naddzierżawca.

Wydaje się, że prof. Śmiałowski istotnie pomylił się co do osoby i wieku Bronickiego. Bodajże utożsamił go z Jakubem Ignacym Bronickim herbu Korwin (zm. w lutym 1769 r. na Morawach) – skarbnikiem wiślickim, podczaszym nowogrodzkim (1761), marszałkiem ziemi sanockiej w konfederacji barskiej, ożenionym z Anną Gumowską, właścicielką dóbr nowotanieckich. Ponieważ nieznane są koligacje rodzinne przedborskiego burmistrza, a wiemy tylko iż był on szlachcicem, zatem na zasadzie stosowanej dziedziczności imienia „Jakub” można jedynie domniemywać jego związków z owym marszałkiem.

W Przedborzu zmarła żona Jakuba, Jadwiga Bronicka (ok. 1770 – 30 V 1813 r.) c. Jakuba i Heleny Relickich, którą poślubił 4 II 1788 r. w Szczekocinach. Miał z nią córkę Domicelę Anielę urodzoną ok. 1795 r. w Wolbromiu. Córkę tę w wieku lat 20 wydał w Przedborzu za 25-letniego ekonoma z majątku Góry Mokre Józefa Bednarskiego, syna Mikołaja i Heleny z Gorzkowskich. Uroczystość odbyła się 11 II 1816 r. w kościele św. Aleksego.

Powtórnie ożenił się z córką dziedzica Rączek, Kunegundą Karwosiecką. Gdy 11 IX 1820 r. w Przedborzu urodziła mu się córka Maria Aurelia zapisano, że on, burmistrz liczył sobie 61 lat, a jego żona Kunegunda 33. Ale gdy przyszła na świat również w Przedborzu, druga w tym małżeństwie córka Felicjanna Teodora (1823 – 5 X 1824), podano wiek Jakuba na 65 lat. Przy jego nazwisku pominięto już piastowany urząd.

Jego 20-letnia siostrzenica, mieszkanka Przedborza Franciszka Winkler, córka Franciszka i Marianny z Bronickich, w 1827 r. wyszła za dyrektora Fabryki Sukienniczej w Przedborzu (zob.) Karola Hamanna. Świadkami ich zaślubin byli ówczesny burmistrz (zob.) Antoni Widuliński i eksaktor dochodów skarbowych (zob.) Franciszek Leski. W akcie ich ślubu nie został wymieniony Jakub Bronicki.

Natomiast 25 II 1829 r. był świadkiem w kościele w Olesznie na ślubie swojej podopiecznej synowicy Ludwiki, czyli córki nieżyjącego już brata Wespazjana i Marcjanny ze Zdanowskich. 17-letnia Ludwika Bronicka poślubiła wówczas 19-letniego Kaspra Luchowskiego, posesora wsi Chotów. W dokumentach zapisano, iż Jakub Bronicki, dziedzic dóbr Rączki miał wówczas lat 73 i zamieszkiwał we wsi Ciemiętniki.

J. Śmiałowski, Wojciech Lange (1783-1930), Dzieje jednego awansu, Łódź 2000; materiały Krystyny Stanisławskiej; autograf J. Bronieckiego i odcisk tłoka pieczęci Burmistrza Przedborza z 1813 r. oraz dokument z 1814 r. udostępnił Krzysztof Woźniak; informacje Justyny Krogulskiej i Krystyny Stanisławskiej; http://rodzinastrychalskich.pl/index.php?option=com_content&view=frontpage&Itemid=7;  http://pl.wikipedia.org/wiki/Jakub_Ignacy_Bronicki

Wojciech Zawadzki