buakowskiBUŁAKOWSKI Alfons Jan (1838 – 1917) proboszcz przedborski

Urodził się w Warszawie 20 czerwca 1838 r. Syn Jana i Zuzanny z Wojciechowskich herbu Prawdzic. Po wczesnej śmierci rodziców wychowywany był przez wuja – ks. Józefa Wojciechowskiego, proboszcza w Stromcu.

W 1854 r. ukończył gimnazjum w Radomiu. Przez dwa kolejne lata studiował łacinę i grekę, po czym w 1856 r. wstąpił do Seminarium Duchownego w Sandomierzu. Dalsze studia teologiczne w Warszawie przyniosły mu stopień kandydata teologii. Święcenia kapłańskie przyjął w 1861 r., po czym przez krótki okres czasu pełnił funkcję wikariusza w Odrowążu.

Bardzo szybko powołany na profesora Seminarium Duchownego w Sandomierzu (wykładał tam dogmatykę, filozofię, prawo, wymowę i katechetykę). W l. 1868-1871 pełnił funkcję wicedyrektora tej uczelni. Ze względów zdrowotnych (choroba płuc) porzucił uczelnię osiadając w parafii Obrazów. Tutaj przez rok pracował w konsystorzu jako sekretarz, a potem jako asesor ds. małżeńskich. W r. 1876 mianowany został kanonikiem honorowym, w r. 1886 – kanonikiem gremialnym, zaś w 1912 r. – prałatem i dziekanem Kapituły Sandomierskiej.

W r. 1891 po śmierci ks. Ludwika Żmudowskiego, objął probostwo przedborskie, którym kierował aż do śmierci. Odznaczał się zdolnościami poetyckimi. Był autorem Pieśni o św. Janie Chrzcicielu /rękopis/. Tłumaczył na język polski wiersze łacińskie biskupa Andrzeja Krzyckiego, pisywał wiersze okolicznościowe, był także autorem poematu o kardynale Zbigniewie Oleśnickim, pisał o Marcinie z Urzędowa – kanoniku i uczonym oraz o kościele w Odrowążu.

Zmarł w Przedborzu 17 kwietnia 1917 r. Pochowany został na miejscowym cmentarzu.

Wspomnienia Z. W. Lipińskiego wg biogramu autorstwa ks. Mariana Banaszaka – „Słownik Polskich Teologów Katolickich” – red. ks. H. E. Wyczawski – t. I, Warszawa 1981; T. Michalski, Przedborscy herosi i mocarze, Przedbórz 2002; fot. Wojciech Zawadzki.

Wojciech Ślusarczyk


Addenda

Interesujące informacje o ks. Alfonsie Bułakowskim zawiera praca ks. bpa Pawła Kubickiego, Bojownicy Kapłani za sprawę Kościoła i Ojczyzny w latach 1861-1915, Sandomierz 1933.

Czytamy w niej, że wg władz zaborczych ks. Bułakowski hołdował „rewolucyjnym”, czyli niepodległościowym ideom. Jak donosił 6 VIII 1883 r. naczelnik powiatu sandomierskiego – ks. Alfons Bułakowski jest fanatykiem, „jezuitą”, w 1869 r. za nieprawomyślność polityczną był pod dozorem policyjnym. W „obcych” kościołach bez upoważnienia miewał „podniecające” (tj. patriotyczne) kazania.

Władze rządowe od czasu do czasu trafiały na ślad nieprawomyślności politycznej księdza, ale żadnego faktu nie mogły stwierdzić. Gubernator radomski ogólnie tylko doniósł w piśmie z 10 VI 1903 r. (…) że ks. Alfons Bułakowski, proboszcz parafii Przedbórz (…) wyróżnia się spośród kleru nieprawomyślnością polityczną i fanatyzmem religijnym, dlatego nie dał mu paszportu na 50-cio letni jubileusz ks. Kubika, proboszcza parafii Radoszyce tegoż powiatu.

W zbiorach Lucyny Lembke zachowała się jego wizytówka z 1896 r.  [udostępnił Paweł Grabalski] z następującą dedykacją:

W smutku – pociechy, w trwogach – nadziei, w niebezpieczeństwach – zwycięstwa – w szczęściu pokory, we wszystkiem łaski bożej, życzy przyjaznem sercem ks. AB.

Jego nagrobek został odnowiony w 2010 r. z środków pozyskanych w I kweście publicznej przez Towarzystwo Miłośników Przedborza.

Wojciech Zawadzki