duski marianDUŃSKI Marian Józef (1905 – 1976) pracownik kolejowy, filatelista, popularyzator znaczków polskich w prasie polskiej i zagranicznej

Urodził się 23 IX 1905 r. w Przedborzu. Jego ojciec Edmund, miał 6-ro rodzeństwa: braci: Juliana, Józefa Ignacego, Aleksego i Franciszka, oraz siostrę Marię. W poszukiwaniu pracy ok. 1918 r. rodzina przeprowadziła się do Gomunic, gdzie ojciec otworzył sklep spożywczy. Matka zaś (Karolina z Lubasińskich) zajmowała się domem i wychowaniem synów Mariana i Zdzisława oraz córki Heleny. Marian w l. 1918-1926 uczył się w Gimnazjum  Męskim Stanisława Niemca w Radomsku. Podczas II wojny światowej pracował w Wiedniu, jako robotnik przymusowy. Po wojnie zatrudnił się jako kasjer na stacji kolejowej w Kamieńsku. Pracował tam aż do emerytury.

W l. 1924-1938 zajmował się twórczością literacką. Pisał wiersze, teksty piosenek, kuplety, szarady itp., które ukazywały się w czasopismach: Uśmiech, Wolne Żarty, Chichot, Osty, Tygodnik Polski, Kabaret, Perskie Oko i innych.

Jednak pasją jego życia zostały znaczki pocztowe. Już podczas nauki w gimnazjum, z luźnej grupy młodych zbieraczy zorganizował i prowadził (15 X 1923 – 1926 r.) kółko filatelistów. Działalność kółka cechowały szerokie kontakty wymienne w kraju i za granicą. Duński należał do klubów korespondencyjnych: „Polonia”, „Oriento”, „Mieguni”, „Merkury”. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Filatelistycznego w Krakowie (1945-48), Wielkopolskiego Klubu Filatelistów w Poznaniu (1949-50), Polskiego Związku Filatelistów (od 1954 r.), Polonus Philatelic Society w Chicago (od 1954 r.).

Opublikował ponad 200 artykułów i notatek w ponad 30 czasopismach polskich, czeskich, amerykańskich, angielskich i polonijnych, m.in.: Biuletyn Filatelistyczny (wydawany w Łodzi przez Oddział PZF w l. 1960-64); Biuletyn Filatelistyczny Oddziału Łódzkiego Polskiego Związku Filatelistów (1965-69); Filatelista (miesięcznik ilustrowany wydawany 1949-54 przez Stowarzyszenie Polskich Filatelistów w Wielkiej Brytanii w języku polskim w Edynburgu, od 1950 r. w językach polskim i angielskim), Filatelista Bytomski (powielaczowa gazetka ścienna Koła PZF w Bytomiu, wydawana w latach: 1955-61), Filatelista Polski (miesięcznik wyd. 1948-50 przez Wielkopolski Klub Filatelistyczny w Poznaniu), Filatelista Śląski (powielany biuletyn Oddziału Katowickiego PZF, wydawany w latach 1961-62 w Bytomiu), tu: Przedbórz, poczta miejska w latach 1917-18, Komunikaty Wewnętrzne Oddziału PZF w Katowicach, tu, jako dodatek: Polska poczta balonowa 1926/39 (1962-3 r.); Łódzki Biuletyn Filatelistyczny (1970-76); Polish Philatelic Review (dwumiesięcznik, organ the Polish Philatelic Society w Wielkiej Brytanii wydawany w języku angielskim w Londynie od 1956 r., z przerwą: 1960-68); Wiadomości Filatelistyczne (miesięcznik wydawany 1947-48 w Londynie – 20 nrów, organ Polish Philatelic Club i innych klubów polskich); Wiadomości Filatelistyczne (miesięcznik powielany, wydawany w 1950 r. przez Powiatową Poradnię Świetlicową przy Inspektoracie Szkolnym w Oławie – 7 nrów).

Odznaczony medalem „Za Zasługi dla Rozwoju Publikacji Filatelistycznych” (1971) w uznaniu wybitnych osiągnięć publicystycznych przez Prezydium ZG PZF (wraz z drukowanym i numerowanym dyplomem) wg projektu B. Chromego i Złotą Odznaką Honorową PZF (1964).

Marian Duński potomka nie pozostawił. Zmarł 10 VII 1976 r. w Radomsku, spoczął na cmentarzu parafialnym w Gomunicach.

Publikacje:

  • Polskie wydania lokalne w okresie przejściowym 1944-1945, materiały i dokumenty, Gomunice 1945;
  • Przedbórz – Poczta Miejska 1917 – 1919 (1961 r.);
  • Polska poczta balonowa 1926 – 1939 (1964 r.);
  • Życie filatelistyczne w Radomsku 1916 – 1966 (1966);
  • Ruch filatelistyczny na Lubelszczyźnie (1968);
  • Czechosłowackie wydania lokalne w okresie przejściowym 1944 – 1945 (1968);
  • Duński Marian, Zaczęło się w roku 1917 w Radomsku, Wspomnienia [w:] 50-lecie ruchu filatelistycznego w Łodzi, Warszawa 1964, s. 56-58, il.

Bibliografie filatelistyczne:

  • Wydawnictwa filatelistyczne Okręgu Łódzkiego w okresie 1920 – 1939, [w:] Biuletyn Filatelistyczny (Łódzki) 1961, nr 3, s. 29-30; nr 4, s. 22-24; nr 5, s. 19-20; 1962, nr 6, s. 6-9;
  • Wydawnictwa filatelistyczne Okręgu Łódzkiego do roku 1939, [w:] 50-lecie ruchu filatelistycznego w Łodzi, Warszawa 1964, s. 67 – 78;
  • Krzątała Jan, Materiały do bibliografii łódzkiego ośrodka filatelistycznego. Marian Duński [bibl. art. w czasopismach], [w:] 50-lecie ruchu filatelistycznego w Łodzi, Warszawa 1964, s. 87-91.

Encyklopedia filatelistyki, Warszawa 1993, tu foto; T. Michalski, Przedborscy herosi i mocarze, Przedbórz 2003, s. 29, tu: błędny rok śmierci – 1985; Z. Lipiński, Rodzina Kucharskich i jej rozgałęzienia w Przedborzu…(na podstawie informacji Jadwigi Zielińskiej), Łódź 1989, rkps w zbiorach autora; materiały Stanisława Duńskiego, Tadeusza Wincewicza i autora; fotografia ze zbiorów Wojciecha Duńskiego. 

Wojciech Zawadzki