maciej garbarczykGARBARCZYK Maciej (1924-1996) żołnierz Armii Krajowej ps. „Ryś”

Urodził się w rodzinie oficera zawodowego, legionisty, uczestnika I wojny światowej i wojny bolszewickiej. Z tradycji rodzinnej wyniósł patriotyzm, sumienność i wierność Ojczyźnie. Po wybuchu II wojny światowej, Maciej z bratem i matką znalazł się we Lwowie pod okupacją sowiecką. Zagrożeni aresztowaniami przez NKWD, dzięki ostrzeżeniu przez życzliwych ludzi, uciekli ze Lwowa, przechodząc na obszar okupacji niemieckiej i zatrzymali się w Przedborzu w Generalnej Guberni.  Zamieszkali przy ul. Cielęce Kąty.

Tu dołączyły jego starsze siostry znające język niemiecki. Dlatego jedna z nich została naczelnikiem poczty a druga tłumaczką w żandarmerii niemieckiej.

Maciej do konspiracyjnej organizacji Związku Walki Zbrojnej/Armii Krajowej przystąpił w Przedborzu w lutym 1942 r. Po odbyciu przeszkolenia został łącznikiem i prowadził kolportaż prasy podziemnej. W 1943 r. po przeszkoleniu w zakresie dywersji był członkiem grupy wypadowej (m.in. z Kazimierzem Sójką, ps. „Śmigły” (1924-1998), która dokonała akcji dywersyjnej na Magistrat w Przedborzu. Celem akcji było zniszczenie dokumentów kontyngentowych i wykazów ludności do wywózki na roboty przymusowe do Niemiec.

Brał udział w przygotowaniach do akcji “Burza”. Latem 1944 r. walczył w zgrupowaniu 7. Dywizji Piechoty AK,  w składzie 74. Pułku Piechoty AK, w oddziale “Bizety”.

W 1945 r. powrócił do Wielkopolski unikając represji ze strony UB.

W listopadzie 1989 r. był współorganizatorem Środowiska “Jodła” skupiającego żołnierzy AK z Okręgu Radomsko-Kieleckiego. Był skarbnikiem w Zarządzie Środowiska I kadencji. W zarządzie II i III kadencji był członkiem Komisji Rewizyjnej oraz członkiem Komisji Rewizyjnej Inspektoratu Poznań. Pełnił funkcję sekretarza i członka Rady Fundacji im. gen. Henryka Kowalówki ps. “Zręb”.

Za działalność konspiracyjną został odznaczony Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim, Odznaką „Za Udział w Akcji Burza”, Odznaką Okręgu Radomsko – Kieleckiego AK “Jodła”, Odznaką Weterana Walk o Niepodległość.

Ożenił się z Marią, koleżanką z konspiracji przedborskiej ps. „Szyszka” (1920-1991). Oboje spoczywają w kwaterze żołnierzy Armii Krajowej (48/90) na cmentarzu Junikowo w Poznaniu.

Biuletyn Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Okręg Wielkopolska – Inspektorat Poznań, Środowisko Radomsko-Kieleckie “Jodła”, 1998, Nr 6; Informacje ze zbiorów autora; http://nekropolie.republika.pl/Junikowo.htm

Wojciech Zawadzki