kpski antoniKĘPSKI Antoni (1920-1943) partyzant Armii Krajowej ps. „Rajzer”

Urodzony w Przedborzu, syn Józefa i Władysławy z Kowalskich, kawaler. Mieszkał z rodzicami w domu o 2 izbach przy ul. Częstochowskiej 49.

Należał do pierwszych żołnierzy niepodległościowej konspiracji wojskowej w Przedborzu. Od 5 VIII 1942 r. był żołnierzem grupy dywersyjnej AK o kryptonimie „Nina” dowodzonej przez (zob.) Mieczysława Morawca ps. „Mur”, strzelec. Szczególne więzy przyjaźni żołnierskiej łączyły go z „Kulosem” – Kazimierzem Langkamerem  i „Młotem” – Tomaszem Gajeckim.

Uczestniczył w grupie szturmowej pod dowództwem „Robotnika” – Bronisława Skury-Skoczyńskiego w akcji rozbicia więzienia w Radomsku 7/8 VIII 1943 r. Jej głównym celem było uwolnienie żołnierzy AK aresztowanych 3 VIII 1943 r. podczas pacyfikacji wsi Rzejowice.

Po udanej akcji w Radomsku dywersanci wraz z uwolnionymi przeszli pod dowództwem por. „Zbigniewa” – Stanisława Sojczyńskiego w lasy i utworzyli pierwszy oddział partyzancki w radomszczańskim obwodzie AK.

Poległ wraz z przyjaciółmi w niemieckiej zasadzce pod wsią Rogi – szerzej zob.: Gajecki Tomasz.

Ekshumowany w marcu 1945 r. przez Józefa Grabalskiego i Józefa Stawińskiego z mogiły leśnej koło wsi Rudka na cmentarz w Przedborzu. Spoczął w Grobie Partyzantów. Jego nazwisko widnieje również na pomniku partyzantów przy drodze Wielgomłyny-Krzętów wzniesionym w 1972 r.

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim, Zespół 33, sygn. 176 – Spis mieszkańców miasta i gminy Przedbórz aresztowanych, więzionych i wywiezionych do obozów zagłady względnie do obozów pracy przymusowej; USC w Przedborzu, akt zgonu 47/1945 – błędnie podana datę i miejsce śmierci: 22 VII 1943 r., godz. 23-a w Wielgomłynach; Wykaz nieruchomości m. Przedborza z 1934 r., kopia w zbiorach autora; Arkusz  ewidencyjny Bronisława Skoczyńskiego „Robotnika”, Radomsko 1992, Zeszyt 13, nakładem Karola Walaszczyka, mnps – błędnie podana data akcji: 28 VIII 1943 r.; Kronika  Koła Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Przedborzu: Zarys historii ruchu partyzanckiego na terenie m. Przedborza;  Dokumenty oddziału partyzanckiego por. „Zbigniewa”- skany w zbiorach autora; Biuletyn GKBZH, t. X, Warszawa 1958; Zawadzki W., Przedborski wrzesień. Obrona i zniszczenie miasta przez Niemców w 1939 r., Bydgoszcz 2004; tenże, Imienna Lista Ofiar m. Przedborza w II wojnie światowej, Przedbórz-Bydgoszcz 2010; fot. ze zbiorów autora.

Wojciech Zawadzki