kochanowski antoniKOCHANOWSKI Antoni (1891-1939) „Obrońca Przedborza 1939 r.”

Pochodził z Żeleźnicy. Pracował 15 lat w Niemczech w rolnictwie. Znał dobrze język niemiecki.

Przyjaźnił się ze Stanisławem Guziakiem (zob.: syn Jan Tadeusz Guziak). Był w jego domu przy ul. Pocztowej 5 września 1939 r., gdy żołnierze Wojska Polskiego i przedborzanie-ochotnicy toczyli walki z Niemcami o miasto. Kiedy obrońcy pod naporem siły musieli ustąpić, wróg zaczął palić miasto i strzelać do bezbronnej ludności. W tych okolicznościach, na podwórzu własnego domu poległ Stanisław Guziak i poszukujący u niego schronienia Antoni Kochanowski.

W toku niszczenia miasta żołnierze niemieccy spalili także dom Antoniego Kochanowskiego przy ul. Stodolnianej 4.

Miał lat 48. Zostawił żonę Zofię ze Szklarzów (zmarła w czerwcu 1940 r.) i troje dzieci: Leokadię (1924), Janinę (1929) i Bolesława (1933).

Jest jednym, z co najmniej 33 obywateli miasta, żołnierzy i policjantów poległych w obronie miasta. Zbiorowe imię bohaterskich “Obrońców Przedborza 1939 r.” nosi rondo w Przedborzu.

APP, zespół 687, sygn. 28; USC w Przedborzu, akt 127/1942 r. –  błędna data śmierci: 3 IX; relacja Leokadii Wojnarowskiej; K. Kozakiewicz, Wspomnienia burmistrza Przedborza 1939-1942, mnps; W. Zawadzki, Przedborski wrzesień, Obrona i zniszczenie miasta przez Niemców w 1939 r., Bydgoszcz 2004; Pismo Prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Łodzi, sygn. S 26/05/Zn, z 9 IX 2006 r.; Uchwała nr XXXIX/276/06 Rady Miejskiej w Przedborzu z 16 X 2006 r., w sprawie nadania nazwy rondu w Przedborzu; dokumenty w sprawie upamiętnień w zbiorach autora; fot. w zbiorach  autora.

Wojciech Zawadzki