monte cassinoKOLMAN Leonard (1919-1944) plutonowy poległy w bitwie o Monte Cassino

Urodził się 6 XI 1919 r. o godz. 2 po południu w Rączkach, w rodzinie Jana i Anny z Lagów. Jego ojciec pochodził ze wsi Irządze w pow. włoszczowskim i był kucharzem na dworze Grabowskich w Rączkach. Gdy urodził się Leonard, jego ojciec liczył sobie 44 lata, a matka miała lat 25.

Leonard został powołany do służby wojskowej w 1939 r. jako ochotnik. Po walkach w kampanii polskiej 1939 r. był internowany w Rumunii lub na Węgrzech i stamtąd został skierowany do Syrii, gdzie w 1940 r. na francuskim terytorium formowana była Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich. W 1941 r. SBSK wzięła udział w walkach pod Tobrukiem. W 1942 r. po połączeniu z oddziałami WP sformowanymi w ZSRR, została przeformowana w 3. Dywizję Strzelców Karpackich. Na przełomie 1943/44 r. przetransportowana do Włoch, wzięła udział w walkach 2. Korpusu Polskiego m.in. nad rzeką Sangro i pod Monte Cassino.

Plutonowy Leonard Kolman poległ 12 V 1944 r. w toku działań bojowych 1. Batalionu Strzelców Karpackich. Jego batalion wsparty czołgami i działami samobieżnymi i saperami, realizował zadanie zdobycia „Massa Albaneta”. Największe straty batalion poniósł w walkach o tzw. „Gardziel”. Żołnierze szli do nocnego ataku w niemal odkrytym terenie, gęsto zaminowanym, pod ostrzałem artylerii i broni strzeleckiej prowadzonym przez Niemców z zakrytych stanowisk ogniowych. Tych umocnień nie udało się zniszczyć w trwającym ponad godzinę przygotowaniu artyleryjskim natarcia z 1060 dział alianckich.

Spoczął na Polskim Cmentarzu Wojennym Monte Cassino. Plut. Leonard został mylnie opisany jako Leopold Kolman na mogile 4-D-17. To drugi, obok (zob.) strz. Jana Barabasza, żołnierz z parafii Przedbórz poległy pod Monte Cassino.

Jego rodzice po wojnie wyprowadzili się z Rączek.

Archiwum parafii św. Aleksego w Przedborzu; Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Obczyźnie w latach 1939-1946, Londyn 1952 – tam błąd drukarski daty śmierci: 2 V 1944 r.; Barbara Affek-Bujalska, Edward Pawłowski, Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie œświatowej, T. 3, Żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Pruszków 1994; Benjamin Meirtchak, Żydzi – żołnierze wojsk polskich polegli na frontach II wojny światowej, Warszawa 2001 – tam błędna kwalifikacja Leonarda Kolmana jako Żyda, powtórzony błąd daty śmierci za Wykazem londyńskim oraz stopień wojskowy st. sierż.; informacje Pawła Grabalskiego i Krystyny Stanisławskiej; materiały i fot. autora.

Wojciech Zawadzki