kosiskiKOSIŃSKI Lucjan (1860-1932) nauczyciel

Urodził się 13 XII 1860 r. Pieczętował się herbem Rawicz. W 1909 r. przybył do Przedborza z Żarnowa, gdzie uprzednio był nauczycielem i kierownikiem szkoły. Został nauczycielem w szkole dwuklasowej męskiej. Mieściła się ona w środkowym budynku po fabryce włókienniczej nad kanałem. Tam też zamieszkał z rodziną.

Zdzisław Władysław Lipiński wspominał, iż chodził po naukę z miasta przez łąkę, mostek nad kanałem do pana Kosińskiego. Zapamiętał też anegdotę o „panu Kosińskim”:

Przedbórz był lojalny władzom carskim. Miasto rozjaśniało wieczorami w dniach rosyjskich zaborczych „galówek”. Były to święta urzędowe z racji różnych rocznic cara; a to urodziny „Najjaśniejszego Pana” albo jego żony, albo inne okazje. To były święta, nie można było ich naruszyć.

Pan Kosiński szanowany wychowawca kilku pokoleń Przedborza i zawołany myśliwy wybrał się w dzień galówki na polowanie. Ktoś doniósł żandarmom – zawsze byli i są wszędzie w świecie donosiciele – i pan Kosiński miał takie nieprzyjemności grożące utratą pracy, że złożył sobie ślubowanie: jak wyjdzie z tych opresji, będzie pościł w pierwsze święto Wielkiej Nocy. I tak było. Chyba do końca życia ślubu tego dotrzymał: gdy wszyscy przy stole w Wielką Niedzielę tradycyjnie objadali się, pan Kosiński nic do ust nie wziął.

W pamięci mieszkańców zapisał się także jako miłośnik piękna i przyrody. Inicjował urządzanie w mieście klombów i uprawę kwiatów ozdobnych.

14 V 1919 r. z ramienia Rady Miejskiej został wybrany członkiem dozoru szkolnego, a w związku z przekształceniem dotychczasowej szkoły 6-klasowej w 7-klasową Szkołę Powszechną wszedł 21 VII 1919 r. do powołanej wtedy sekcji szkolnej, która to przekształcenie miała nadzorować. Obok Lucjana Kosińskiego w sekcji szkolnej znaleźli się: Mojżesz Dębski, Benedykt Niedźwiecki, Aron Kupfermintz i Julian Duński (zob.: Zawadzki Stefan – Helena). Wiadomo również, iż w 1922 r. był radnym miejskim.

Żonaty z Marią z Łosiów. Jego szwagrem był językoznawca, historyk literatury prof. Jan Nepomucen Łoś (1860-1928), rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Miał 4 córki: Zofię (27 II 1892 Żarnów – 9 X 1985 Łodź) zamężną za przedborskim nauczycielem Ludwikiem Sokalskim (1881 Przedbórz – 1948 Końskie), Janinę, która pod imieniem Stanisławy przebywała w klasztorze bernardynek w Św. Katarzynie, Mieczysławę i Wiktorię oraz 2 synów: Kazimierza (1 VII 1886 r., Dąbrowa nad Czarną – 21 V 1970 r., Warszawa) i Jerzego (1890?-1893?) który zginął tragicznie. Kazimierz ukończył gimnazjum w Warszawie i studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz w Paryżu. Był doktorem filozofii, poetą, historykiem literatury i pedagogiem. W 1935 r. otrzymał Srebrny Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury.

Syn Kazimierza, a wnuk Lucjana – Jan Kazimierz (1916-1974) był wybitnym scenografem.

Zmarł 18 III 1932 r. Spoczął na przedborskim cmentarzu.

Wspomnienia Z. W. Lipińskiego, w zbiorach autora – tam błędne imię: Jan; Wspomnienia Jadwigi Zielińskiej, mnps w zbiorach autora;Jan Borkowski, Kazimierz Kosiński (1886-1970) [w:] „Kartki z historii Kłobucka” wyd. II poszerzone 2007, s. 249 – 251; Sylwia Prymus, Oświata w Przedborzu w okresie międzywojennym [w:] „Zeszyty Radomszczańskie”, R. 2010; Słownik biograficzny teatru polskiego 1900-1980, tom II, Warszawa 1994; informacje Barbary Wicik-Górawskiej i Tadeusza Modrzewskiego; fot. autor. http://pl.wikipedia.org/wiki/Kazimierz_Kosi%C5%84ski; http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_%C5%81o%C5%9B

Wojciech Zawadzki