pomnik_j__pisudskiego_i_obrocw_ojczyznyKUZDAK Piotr (? – 1920) Obrońca Ojczyzny.

Pochodził ze wsi Nosalewice, gmina Przedbórz. Nie udało się ustalić daty i sposobu wcielenia oraz oddziału Wojska Polskiego, w którym pełnił służbę. W „Spisie poległych…” nie figuruje pod swoim nazwiskiem. Być może, że w wymienionym „Spisie…” jego nazwisko zostało przekręcone na: Kusak Piotr, szeregowy 202. Ochotniczego Pułku Piechoty, poległ w okresie 1 VI – 31 VIII 1920 r. Gdyby ta wersja była prawdziwą oznaczałoby to, że walczył z bolszewikami i poległ na polu chwały gdzieś na Mazowszu na przedpolach Warszawy.

Jego nazwisko umieszczono wśród pozostałych poległych Obrońców Ojczyzny (zob.: Dziuba Władysław; Gorzelski Władysław; Ziółkowski Józef – pominięto: Będkowski Andrzej) na marmurowej tablicy (bez bliższych informacji) wyeksponowanej na pomniku Marszałka Józefa Piłsudskiego i Obrońców Ojczyzny w Przedborzu, odsłoniętym 11 XI 1931 r. na skwerze przy ul. Częstochowskiej. Pomnik wybudowano ze sztucznego granitu, z środków społecznych, wg projektu (zob.) Konstantego Kozakiewicza, ówczesnego kierownika Kasy Chorych. Zniszczony przez okupanta niemieckiego podczas II wojny światowej. Odbudowany w 1994 r.; renowacja 2009 r.

Lista strat Wojska Polskiego 1918–1920; Pierwsza wojna polska (1918-1920). Zbiór wojennych komunikatów Sztabu Generalnego (za czas od 26 XI 1918 do 20 X 1920), Komunikatów Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego we Lwowie (od 2 XI 1918 do 13 XI 1918) i Dowództwa Głównego Wojska Polskiego w Poznaniu (od 11 I 1919 do 14 XI 1919 r.), zebr. i oprac. S. Pomarański, Warszawa 1920; Dzieje budowy pomnika w Przedborzu 1930-1938; materiały autora.

Wojciech Zawadzki