KWAŚNIEWSKI Wojciech Bonawentura (1810-1875) powstaniec 1831 r., lekarz

Urodził się 10 VII 1810 r. w Staszowie, w rodzinie rolnika, szlachcica Wojciecha i Rozalii z Nowotnych.

Jego biograf, Piotr Szarejko pisał:

Rodzina Kwaśniewskich w Staszowie miała trzech synów lekarzy i jednego farmaceutę. Stanowiła pewnego rodzaju osobliwość w początkach XIX wieku, gdyż podjęła wielki trud zapewnienia dzieciom wyższego wykształcenia, mieszkając sama w Staszowie lub w okolicy. Kwaśniewskim nie powodziło się dobrze materialnie, skoro syn Bonawentura wstępując na uniwersytet przedłożył świadectwo ubóstwa, a właścicielka Staszowa, księżna Elżbieta Lubomirska wysłała najstarszego syna Józefa Teofila na własny koszt do Wiednia na kształcenie.

Wojciech miał braci: Józefa Teofila profesora medycyny na Uniwersytecie Jagiellońskim, Stanisława magistra farmacji i właściciela apteki „Pod Białym Orłem” w Radomiu oraz Jana Michała akuszera gubernialnego w Lublinie i lekarza wojskowego.

Studia lekarskie rozpoczął w 1828 r. w Królewskim Uniwersytecie Warszawskim, które zostały przerwane z powodu wybuchu powstania listopadowego w 1830 r. Wstąpił wtedy jako podlekarz do Wojska Polskiego i został przydzielony do batalionów rezerwowych, a następnie zapewne do II Korpusu gen. Girolamo Ramorina, z którym przeszedł do Galicji. Powrócił do Warszawy lecz nie zameldował się i nie złożył przysięgi na wierność carowi rosyjskiemu. Ponownie przekradł się do Krakowa, gdzie ukończył studia lekarskie w 1834 r. Decyzją sądową musiał jednak powrócić na obszar zaboru rosyjskiego do Królestwa Polskiego. Tu uzyskał stopień lekarza 2 klasy i prawo praktyki lekarskiej.

Na pewno w l. 1838-41 był lekarzem w Przedborzu. Już 3 I 1838 r. „Kurier Warszawski” informował, iż:

Bonawentura Kwaśniewski uzyskawszy nieograniczoną wolność do praktyki lekarskiej obrał stałe zamieszkanie w mieście Przedborzu Guberni Sandomierskiej, o czem ma honor zawiadomić Szanownych Obywateli tamecznych okolic.

Być może na osiedlenie dra Kwaśniewskiego w Przedborzu miał wpływ niemal rówieśnik, tutejszy aptekarz, również powstaniec 1831 r., (zob.) Jan Prusinowski. W tym czasie miasto odbudowywało się po ogromnym pożarze z 1834 r. i prężnie rozwijało w oparciu o świetnie prosperującą manufakturę sukienniczą. Warto dodać, że w tym czasie corocznie rodziło się ok. 150 dzieci w przedborskiej parafii i zapewne tyleż wśród ludności żydowskiej. Jeśli tylko część z nich przychodziło na świat przy udziale dra Kwaśniewskiego, to na brak pacjentów nie mógł w Przedborzu narzekać.

Prawdopodobnie w 1841 r. przeniósł się do Radomia i tam był lekarzem powiatowym, akuszerem i chirurgiem.

Żonaty z Walerią Hołownią (zm. 1854 Warszawa). Miał z nią syna Gustawa Wincentego urodzonego 5 III 1840 r. w Przedborzu. Powtórny związek małżeński zawarł z wdową Teodorą Frydowską.

Zmarł w Radomiu 17 XII 1875 r. w wieku 65 lat.

Szarejko P., Słownik lekarzy polskich XIX wieku, t. III, Warszawa 1995 – tu błędnie: Podgórz zamiast Przedbórz; „Gazeta Warszawska” 1828 nr 204; „Kurier Warszawski” 1938 nr 3; http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?kat=23&sub=516; http://www.rodzinastrychalskich.pl/index.php

Wojciech Zawadzki