nalecz 2MAŁACHOWSKI Piotr herbu Nałęcz (ok. 1730-1799) starosta przedborski, wojewoda krakowski

Był młodszym synem (zob.) Adama i Anny Teofili z Rosnowskich. Wraz z bratem Stanisławem w 1741 r. zostali wpisani do Akademii Krakowskiej. W 1749 r. ojciec wysłał go do Akademii Rycerskiej w Lunéville.

Powrócił do kraju w 1753 r. i jako generał – adiutant królewski rozpoczął u boku ojca działalność polityczną. W 1755 r. otrzymał od ojca starostwo oświęcimskie i poślubił Jadwigę Kordulę Łochocką (1736-1789), dziedziczkę blisko półmilionowego majątku. Związany ze stronnictwem hetmańskim, kilkakrotnie posłował na sejmy w l. 1758, 1760, 1764.

Po śmierci jego ojca, jeszcze w styczniu w 1767 r., król przekazał starostwo przedborskie Tomaszowi Tadeuszowi Pruszakowi (ok. 1724 – 1808) kasztelanicowi gdańskiemu, pułkownikowi dragonów. Pruszak będąc mentorem księcia Adama Czartoryskiego, szefa Szkoły Rycerskiej sam niebawem został jej wojskowym komendantem. Wtedy starostwo powróciło do Piotra Małachowskiego.   We wrześniu 1768 r. dziękował królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu, za nagrodzenie go przyznaniem starostw przedborskiego i karaczkowskiego (które odkupił po ojcu).

Piotr troszczył się także o ojcowiznę i doprowadził do polubownego jej podziału z bratem Stanisławem. Wg działów z 1771 r. zatrzymał przy sobie Bąkową Górę z folwarkiem i wioski: Dęby, Kalinek (ob. Kalinki), Zbyłowice, Majkowice, Będzin (ob. Będzyń) i Faliszów (ob. Faliszew). W województwie krakowskim zatrzymał sobie klucz dóbr Niedźwiedzkich z kilkoma wioskami, a ponadto plac w Krakowie oraz dworki w Proszowicach i Piotrkowie. Cieszył się opinią gospodarnego i oszczędnego, jednego z najzamożniejszych obywateli województwa.

Ród Małachowskich wywodzący się z Łęczycy, w połowie XVIII w. stał się możnym i wiele znaczącym w Rzeczypospolitej. Jeden z przedstawicieli tego rodu Jan Małachowski, właściciel wsi Końskie i okolicy sprawił, iż król August III Sas nadał Końskim prawa miejskie w 1748 r.

W konfederacji barskiej 1768 r., zdaniem biografów, Piotr początkowo czynnego udziału nie brał, choć z uwagą śledził poczynania barzan. Aktywnością polityczną zasłynął dopiero w późniejszym okresie konfederacji.

W 1782 r. został wojewodą krakowskim. Urząd ten sprawował do ok. 1790 r.

W obradach Sejmu Czteroletniego brał niewielki udział. Związany był z obozem królewskim. W tym czasie, po śmierci żony umieścił w kościele w Rzeczniowie pomnik z następującą inskrypcją:

Korduli Małachowskiej Wojewodzinie Krakowskiej Jana Sochockiego starosty Krzeszowskiego i Teresy z Czernych córce. Gdy po latach 53 życia, a po 34 małżeństwa w Rzeczniowie dnia 1 lipca Roku Pańskiego 1789 do wieczności zawołaną została. Mąż smutny ukochanej żonie kamień ten i ku pamiątce i ku wzbudzeniu westchnienia wiernych przechodzących postawić kazał.

Powtórnie ożenił się w sierpniu 1790 r. Poślubił młodszą o trzydzieści kilka lat Teklę Wodzicką (1764-1829), córkę starosty krakowskiego.

Był kawalerem Orderów Św. Stanisława i Orła Białego.

Zmarł bezpotomnie 3 XII 1799 r. w Niedźwiedziu i tam został pochowany. Tam też spoczęła jego druga żona.

Wg: Polski słownik biograficzny, t. 19, s. 409-410; Zbiory PSB; http://rzeczniow.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&sub=4&menu=37&strona=1

 Oprac. WZ