PILCZYCA – WIEŚ

 Oszacowana na pół grzywny

W Pilczycy[1] znajduje się drewniany kościół parafialny, ubogi i popsuty, pod wezwaniem Św. Michała, z nadania dziedziców świeckich z tejże Pilczycy i Głubczowa[2]. Obecnie, od około trzech albo więcej lat, jest on w posiadaniu księdza Eliasza ze Smogorzewa, który rezyduje przy kościele, ale ze względy na niskie dochody nie może utrzymywać wikarego, tylko służącego, a ten jako wynagrodzenie otrzymuje zwykle od plebana pół kopy.

Do tego kościoła na mocy pradawnego prawa parafialnego należą cztery wsie, a mianowicie; wspomniana Pilczyca, Słupia, Wola, Skąpie i Ruda.

Tenże kościół i jego pleban w Pilczycy jako uposażenie ma przede wszystkim plac przylegający do samego kościoła i cmentarza, dość szeroki, długości połowy łanu, z folwarkiem, sadem i plebanią, a naprzeciwko ogród z chatką dla służącego. Z tyłu wspomnianego ogrodu ma pole szerokości pół łanu, długości zaś czterech staj i o podobnej mierze aż w stronę lasu. Z tyłu wspomnianego placu plebańskiego ma inne pole o szerokości czterdziestu bruzd, długości zaś dwóch staj. Ma także łąkę za pierwszym polem pod lasem, a z tej łąki może zebrać jeden bróg siana. Ma również inne pole, pół łanu, leżące między gruntami kmiecymi wspomnianej wsi, w środku pola, o powierzchni takiej jak inne pola kmiece, ma ogród przy drodze publicznej, która prowadzi do Czermna; wspomniane pół łanu pola podarował kościołowi niegdyś pan Jan, dziedzic na Pilczycy. Ówże pan Jan poza wspomnianym półłankiem dał kościołowi w Pilczycy groblę na swojej sadzawce, a na powierzchni sadzawki, inaczej na wierzchowisku, znajduje się ruda. Te darowizny znajdują się w spokojnym posiadaniu plebana. Ma także część lasu między posiadłościami Pilczycy i Czermna, za pilczycką kopalnią rudy, wraz z barciami. Ma także inną łąkę na terenie wsi Słupia i wsi Wola, z której mógłby zbierać jeden bróg siana, ale z powodu niedbalstwa łąka jest dotąd porośnięta krzakami. Ma też dziesięciny.

Słupia – wieś należąca do parafii Pilczyca. Dziesięcina snopowa pochodząca ze wszystkich pól tej wsi należy do kościoła w Pilczycy i do jego plebana, a jej wartość szacuje się niekiedy na pół grzywny, niekiedy na mniej. Dawana jest też dziesięcina konopna po dwa grosze z łanu.

Pilczyca – wieś, w której znajduje się kościół parafialny. Dziesięcina snopowa pochodząca ze wszystkich pól dworskich, czyli folwarcznych, należy do tegoż kościoła parafialnego w Pilczycy i do jego plebana, a jej wartość szacuje się niekiedy na pół grzywny, albo więcej, albo mniej. Dziesięcinę zaś z pól kmiecych otrzymuje pleban w Mninie.

Głubczów – wieś należąca do parafii Racławice w diecezji krakowskiej. Dziesięcina snopowa pochodząca ze wszystkich pól dworskich, czyli folwarcznych, należy do kościoła parafialnego w Pilczycy i do jego plebana, a jej wartość szacuje się niekiedy na dwie grzywny. Jej właścicielem jest pan dziedzic Potocki.

Ruda Pilczycka. Dziesięcina snopowa pochodząca ze wszystkich pól tej wsi z kopalnią rudy należy do kościoła w Pilczycy i do jego plebana. Kiedy pola są obsiewane, jej wartość szacuje się na jeden wiardunek.

Kmiecie z parafii związanej z tym kościołem nic nie płacą plebanom, jedynie kolędę po jednym groszu i świętopietrze po jednym denarze od każdego. Poborcy kamery apostolskiej daje się dwa skojce i jeden grosz za spisne.


Przypisy:

[1] Pilczyca, wieś szlachecka należąca dziś do dyecezyi sandomirskiej, dekanatu i powiatu końskiego, gniazdo rodziny Pilczyckich h. Topór, w województwie sieradzkiem rozrodzonej, która się z Masłomiąt pisała i zapewne tam już przynajmniej w pierwszej połowie wieku XV kościół parafialny założyła i uposażyła, o  który, jako od dawna istniejącym opis powyższy i akta konsystorskie z końca wieku tegoż świadczą. W miejsce starożytnego kościoła drewnianego upadkiem grożącego stanął w roku 1859 [W dniu 9 VII 1851 r. proboszcz przedborski, dziekan konecki (zob.) ks. Józef Urbański upoważniony przez biskupa sandomierskiego kamień węgielny pod budowę świątyni w asyście licznie zgromadzonych, poświęcił – WZ] kosztem patrona i parafian nowy murowany, który dotąd nie został konsekrowany (Rubryc. sandom. cit. p. 46) – przypis z wydania tekstu źródłowego.

[2] Głubczów – wieś w parafii Racławice, w dyec. krak.-kiel., dekanacie miechowskim – przypis z wydania tekstu źródłowego. Obecnie Głupczów (diec. kielecka, pow.i dek. miechowski, woj. małopolskie – przyp. tłum. (TG).

  Przekład z łacińskiego – ks. Tadeusz Gacia