abraham pisarekPISAREK Abraham (1901-1983) niemiecki fotograf

Urodził się 24 XII 1901 r. w Przedborzu, w rodzinie żydowskiego kupca Berka i Sury Pisarek.

Po ukończeniu szkoły religijnej i gimnazjum w Łodzi w 1918 r. wyjechał do Niemiec, gdzie w Herne przez rok pracował w fabryce. Kształcił się także na kursach fotograficznych. W l. 1924-1927, jako pionier osadnictwa żydowskiego przebywał w Palestynie. Pracował wówczas jako kamieniarz. Następnie z krótkim pobytem w Paryżu, powrócił do Niemiec i zamieszkał w Berlinie. W 1928 r. poślubił Bertę Isigkeit z Leningradu. Miał z nią dzieci George i Ruth. Ukończył kursy fotograficzne i przeszedł na zawodowstwo, jako fotograf dla wydawców obrazów i sceny teatralnej w Berlinie. Zdjęcia Pisarka były opublikowane w „Arbeiter-Illustrierten-Zeitung” i w prasie żydowskiej. Przyjaźnił się m.in. z artystą malarzem i grafikiem Maxem Liebermannem, czołowym przedstawicielem niemieckiego impresjonizmu.

Po dojściu Hitlera do władzy, Pisarek był szykanowany i pracował do 1941 r. tylko dla istniejących gazet żydowskich. Udzielał się w nielegalnej pracy antyfaszystowskiej, co powodowało wielokrotne aresztowania i wezwania do Gestapo. Po 1941 r. był bezrobotny. Pracował m.in. jako tłumacz dla polskich i rosyjskich robotników przymusowych. Próba emigracji do USA nie powiodła się. Przeżył reżim nazistowski dzięki ruchowi społecznemu mieszanych małżeństw żydowskich, znanemu jako „Protest Rose Street”.

Po wojnie pracował jako tłumacz dla administracji wojskowej w sowieckiej strefie okupacyjnej w Berlinie. Jako jeden z pierwszych fotoreporterów pracował dla prasy, dokumentując odbudowę i życie kulturalne Berlina i NRD. Od końca lat pięćdziesiątych Pisarek zajął się niemal wyłącznie fotografią teatralną.

Abraham Pisarek zmarł 24 IV 1983 r., w wieku 82 lat, w Berlinie (Zachodnim).

Jego prace fotograficzne są zarchiwizowane w kilku zbiorach, takich m.in. jak Deutsche Fotothek, Berlin City Museum Foudation oraz w Pruskim Dziedzictwie Kulturowym (BPK).

http://de.wikipedia.org/wiki/Abraham_Pisarek; http://www.deutschefotothek.de/documents/kue/90011828

Wojciech Zawadzki