ponomarczuk wacawPONOMARCZUK Helena i Wacław, matka z synem, „Obrońcy Przedborza 1939 r.”

Helena ur. ok. 1867 r., córka Antoniego i Antoniny Gładyszewskich. Była żoną Nikity – Mikołaja Ponomarczuka. W akcie zgonu sporządzonym w 1947 r. podano, iż liczyła sobie 72 lata życia. Mieszkała z rodziną syna Wacława, szewca, wg aktu zgonu lat 43, przy ul. Kościelnej 5.

Gdy Niemcy 5 IX 1939 r. palili dom po domu, mieszkańcy schronili się okolicznych lasach. Podczas strzelaniny, syn sprowadził schorowaną i niedołężną matkę do piwnicy w ich domu. Wraz z nimi był tam (zob.) Mieczysław Stępień.

Wszyscy ponieśli śmierć od wybuchów granatów wrzuconych przez żołnierzy niemieckich do piwnicy. Ich ciała zostały rozerwane na strzępy.

Wacław pozostawił żonę Stefanię z Michalskich i 3 dzieci: Józefę, Mirosławę i Ryszarda.

Należą do grona co najmniej 33 obywateli miasta, żołnierzy i policjantów poległych w obronie miasta. Zbiorowe imię bohaterskich „Obrońców Przedborza 1939 r.” nosi rondo w Przedborzu.

W. Zawadzki, Przedborski wrzesień, Obrona i zniszczenie miasta przez Niemców w 1939 r., Bydgoszcz 2004; tenże: Imienna Lista Ofiar m. Przedborza w II wojnie światowej, Przedbórz-Bydgoszcz 2010; relacja Józefy Kularskiej; Pismo Prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Łodzi, sygn. S 26/05/Zn, z 9 IX 2006 r.; Uchwała nr XXXIX/276/06 Rady Miejskiej w Przedborzu z 16 X 2006 r., w sprawie nadania nazwy rondu w Przedborzu; fot. autor.

Wojciech Zawadzki