Przedbórz nazwiskoPRZEDBÓRZ nazwisko

To stare polskie nazwisko powstałe od nazwy miasta, miejsca urodzenia lub pochodzenia danej osoby. Do dziś funkcjonują podobne, jak np. Toruń czy Radom.

Pierwszą i dotychczas jedyną znaną wiadomość o osobie posługującej się nazwiskiem Przedbórz odnotowano w księgach parafialnych Piotrkowa później zwanego Trybunalskim. Otóż 23 X 1667 r. urodziła się tam Jadwiga Przedbórz, córka Stanisława i Agnieszki. O ojcu zapisano jedynie „famatus”, czyli mieszczanin, rzemieślnik. Możemy przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, iż pochodził z nieodległego miasta Przedbórz nad Pilicą.

Swoisty renesans tego nazwiska nastąpił w XIX wieku, gdy w zaborze rosyjskim polecono Żydom dotychczas posługującym się jedynie imionami, przyjmowanie także nazwisk. W przedborskich księgach ludności stałej z przełomu XIX/XX w. zapisano sporą grupę żydowskich mieszkańców posługujących się przyjętym nazwiskiem o brzmieniu nazwy miasta. Jako, że wszyscy mieszkali w domu nr 143, zapewne była to jedna wielopokoleniowa rodzina. Różnica zapisu nazwiska: Przedborz lub Przedbórz mogła zaistnieć z wielu możliwych powodów, ale z całą pewnością nie różnicuje ona osób ani rodziny. Byli to:

  • Przedborz Naftula Hersz
  • Przedborz Dwojra
  • Przedborz Berek
  • Przedborz Berek
  • Przedborz Frymeta
  • Przedborz Fajgla
  • Przedborz Chaja Cyrla
  • Przedborz Gitla
  • Przedborz Sura Łaja
  • Przedborz Mindla Rajzla
  • Przedborz Dwojra
  • Przedborz Tauba Liba
  • Przedborz Szajndla
  • Przedborz Dawid Józef
  • Przedborz Estera
  • Przedborz Jakub Szlama
  • Przedbórz Naftula Herz
  • Przedbórz Dwojra
  • Przedbórz Alta Erla
  • Przedbórz Berek
  • Przedbórz Nacha
  • Przedbórz Fajgla
  • Przedbórz Chaja Szyfra

Ciekawe, że w tym samym czasie mieszkała w Przedborzu także żydowska – mniej liczna – rodzina (zob.) Przedborskich.

Wiadomo na pewno, iż rodzina o tym nazwisku mieszkała w Łasku. Tam 27 VIII 1890 r. urodził się Isaak Przedbórz, który jako dorosły mieszkał i pracował jako krawiec w Reims (Francja). Aresztowany w lipcu 1942 r. przez francuską policję, został zwolniony za kaucją ze względu na wiek. Ponownie aresztowany 9 X 1942 r.  wraz z żoną Brandlą i córką Renee, zostali wywiezieni do KL Auschwitz-Birkenau 4 XI 1942 r. Zamordowani przez Niemców 9 XI 1942. Poświęcona im tablica memorialna jest w Reims.

Aktualnie w Polsce najprawdopodobniej nie ma osób posługujących się nazwiskiem Przedbórz. Za to pojawia się ono w innych krajach diaspory żydowskiej.

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim, księgi ludności Przedborza: http://www.piotrkow-tryb.ap.gov.pl; http://www.geneteka.genealodzy.pl ; http://www.memorial-genweb.org/~memorial2/html/fr/complementter.php?id=5178490&largeur=1280&hauteur=720

 Wojciech Zawadzki