rogoziski jerzyROGOZIŃSKI Jerzy Dobrosław (1915-1995) kierownik radiowęzła Polskiego Radia w Przedborzu, burmistrz Przedborza

Urodził się 13 II 1916 r. w Jabłonnie koło Warszawy w rodzinie Leopolda (1 II 1883-4 V 1931) i Anny (z d. Orgaicha, zm. między 1933 a 1941 r.). Jego rodzice pochodzili z Warszawy, ojciec był nauczycielem.

W 1931 r. ukończył 7-klasową szkołę powszechną. Potem wstąpił do gimnazjum, ale trudna sytuacja materialna zmusiła go do rezygnacji z nauki po pół roku. Zaczął pracować dorywczo i uczyć się wieczorowo. Ojciec jego wyjechał do Pabianic, gdzie pracował jako nauczyciel i tam zmarł. W 1933 r. zmarła jego starsza siostra i musiał sam utrzymywać matkę, która otrzymywała emeryturę po mężu w wysokości zaledwie 50 zł.

W 1934 r. przeprowadził się w okolice Warszawy. W l. 1934-1936 pracował najpierw jako praktykant, a następnie robotnik w warszawskiej fabryce Philipsa. Do 1938 r. pracował dorywczo w różnych przedsiębiorstwach elektrotechnicznych. W 1937 r. zdał do 8 klasy gimnazjum, ale naukę znów musiał przerwać, gdyż w styczniu 1938 r. powołany został do odbycia służby wojskowej w Pułku Radiotelegraficznym w Warszawie. Podczas służby wojskowej ukończył szkołę podoficerską – kapral. Uczęszczał także na wykłady i pracownie radiotechniczne przy warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Budowy Maszyn i Elektrotechniki im. H. Wawelberga i S. Rotwanda. Brał udział w kampanii wojennej 1939 r.

W 1941 r. pracował krótko jako kierownik wiejskiej spółdzielni, a potem w l. 1941-1943 prowadził własny sklep w Mińsku Mazowieckim. Po zamknięciu sklepu przez Niemców, do 1944 r. pracował jako sprzedawca i magazynier w niemieckiej hurtowni „Teclaff i Wenzel” w Mińsku Mazowieckim.

W 1944 r. kupił w Tworowicach (ob. gm. Masłowice) leśniczówkę oraz 2,8 ha ziemi. Tam zamieszkał z rodziną i prowadził własne gospodarstwo rolne. Od kwietnia do sierpnia 1945 r. pracował w Straży Ochrony Kolei w Radomsku. We wrześniu 1945 r. rozpoczął pracę w Dyrekcji Okręgowej Polskiego Radia w Łodzi, jako kierownik Radiowęzła PR w Przedborzu. W l. 1945-1955 mieścił się on na parterze kamienicy Brzechowskich, po lewej stronie bramy (ob. część lokalu apteki), przy ul. Trytwa. W tym czasie był także sekretarzem Społecznego Komitetu Radiofonii Kraju. Wniósł ogromny wkład w radiofonizację miasta i okolicy. 1 VII 1954 r. radiofoniczne linie przewodowe (słupowe) przedborskiego radiowęzła liczyły 80 km długości. Zradiofonizowano miasto Przedbórz oraz okoliczne miejscowości: Wola Przedborska, Pohulanka, Dęba, Majstry, Bąkowa Góra, Ochotnik, Kalinki, Korytno, Strzelce Małe, Masłowice, Jaskółki, Chełmo, Kraszewice, Koconia, Sokola Góra, Kawęczyn, Trzebce, Bratkowice, Dobrenice, Wierzbowiec i Chałupki. Program Polskiego Radia oraz audycje i komunikaty lokalnego radiowęzła za pomocą tzw. „kołchoźników” odbierało przeszło 1000 radioabonentów.

W styczniu 1948 r. wstąpił do PPS, potem powołany został do składu Miejskiej Rady Narodowej w Przedborzu. Po rezygnacji z funkcji burmistrza (zob.) Stanisława Wyrwy-Patyny na sesji Miejskiej Rady Narodowej w Przedborzu w dniu 10 V 1949 r., Jerzy Rogoziński wybrany został burmistrzem Przedborza. Wybór zatwierdził 11 VII tr. wojewoda łódzki Kazimierz Kucner. Zastępcą burmistrza został (zob.) Józef Słoniewski, prywatnie jego przyjaciel.

Dyrekcja Okręgowa Polskiego Radia w Łodzi wyraziła zgodę, aby po wyborze na burmistrza Przedborza, Rogoziński pełnił honorowo funkcję kierownika miejskiego radiowęzła pod warunkiem, że „praca na Radiowęźle nie dozna uszczerbku” (nie zgodziła się natomiast na udzielenie bezpłatnego urlopu na czas kadencji). W tym czasie mieszkał przy ul. Kieleckiej 22. Kadencja Rogozińskiego trwała krótko. W marcu 1950 r. zrezygnował z funkcji burmistrza Przedborza, gdyż zaczęto wprowadzać w Polsce radykalne reformy samorządu terytorialnego i jego organów. Ustawa z 20 III 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej zniosła samorząd terytorialny, a wraz z nim zarząd miejski i stanowisko burmistrza, powierzając całą władzę Miejskiej Radzie Narodowej oraz Prezydium, które stało się jej organem wykonawczym. „Pierwszym obywatelem miasta” stał się odtąd Przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, a od 1973 r. w wyniku kolejnej reformy – Naczelnik Miasta i Gminy. Historyczną funkcję burmistrza Przedborza przywrócono dopiero w 1990 r.

Rogozińscy musieli wyprowadzić się z domu przy Kieleckiej, zamieszkali w Tworowicach. W styczniu 1955 r. Jerzy Rogoziński dostał pracę kierownika budowy w Łódzkim Przedsiębiorstwie Elektryfikacji Rolnictwa. Początkowo dojeżdżał do pracy, a w 1956 r. sprzedał gospodarstwo i wraz z rodziną przeprowadził się do Łodzi. Zamieszkali w pomieszczeniach magazynów ŁPER.

21 VII 1940 r. w Cechówce (od 1954 r. Miłosna) Jerzy Rogoziński poślubił Halinę Martę Ługowską (16 XI 1914-13 XII 1995) córkę Michała i Stefanii (z d. Wróblewskiej). Mieli siedmioro dzieci: Annę (ur. 1941 r., zamężną Olejnik), Leopolda (1942 r.), Ewę (1943 r.), Józefa (1945 r.), Piotra (1950 r.), Marię Teresę (1952 r.) i Elżbietę (1955 r., zamężną Rogozińską-Langer). Podczas pobytu w Przedborzu żona Jerzego Rogozińskiego uczyła łaciny w Liceum Ogólnokształcącym. Organizowała też teatr szkolny.

Jerzy Rogoziński zmarł 22 VIII 1998 r. w Łodzi. Spoczywa na Cmentarzu Rzymskokatolickim w Pabianicach obok żony i ojca (matka pochowana była w Warszawie, grób się nie zachował).

Wg informacji córki Anny, Jerzy Rogoziński miał zdolności plastyczne i chciał zdawać do szkoły plastycznej, jednak wojna przekreśliła jego plany. Te zdolności ojca kontynuuje córka Maria Teresa, malarka mieszkająca obecnie w Belgii.

Kronika UPT Przedbórz w zbiorach Wojciecha Zawadzkiego; Materiały Mirosława Kapuścińskiego, informacje Anny Olejnik oraz Wojciecha Zawadzkiego, P. Grabalski, Władze Przedborza po II wojnie światowej (oprac. własne); www.rogozinscy.pl; fot. ze służby wojskowej ze zbiorów rodziny.

Paweł Grabalski