rosenblattROSENBLATT Dawid (1817-1857) kupiec, założyciel rodu łódzkich przemysłowców

Wiadomo o nim tyle, że mając 21 lat, w 1838 r. przeniósł się z Przedborza do Łodzi i zamieszkał w Rynku Starego Miasta. Wywodził się z rodziny chasydzkiej.

Jako kupiec od 1840 r. prowadził w dzielnicy żydowskiej Starego Miasta skład towarów i przędzy i czerpał z tego niemałe dochody.

Ożenił się z Taubą z Sonenebergów. W 1841 r. urodził im się syn Szaja (1841-1921). Syn zamierzał poświęcić się kupiectwu. Jednak przedwczesna śmierć ojca w wieku 40 lat, wymusiła na nim samodzielność. Mając 17 lat, w 1858 r. założył małą przędzalnię wełny. Kilka lat później pobudował swoją fabrykę włókienniczą na terenie o powierzchni 7,6 ha, przy ul. Karola 36 (obecnie: Żwirki, róg ul. Gdańskiej). W 1911 r. zatrudniał 3010 osób. Roczna wartość produkcji tkanin bawełnianych wynosiła 2 miliony rubli. Ponieważ produkowano tanie produkty, zdaniem niektórych tandetne, stąd wzięło się kiedyś popularne powiedzonko o „siajowych wyrobach”. Fabryka poniosła ogromne straty w I wojnie światowej, z których już nie zdołała się wydźwignąć.

Szaja Rosenblatt był dyrektorem Towarzystwa Kredytowego w Łodzi – czytamy na stronie Fundacji Rozenblat – prezesem honorowym Łódzkiego Żydowskiego Towarzystwa Dobroczynności, inicjatorem budowy Szkoły Rzemiosł „Talmud Tory”, członkiem zarządu Gminy Żydowskiej i Komitetu Synagogi, pełnił wiele innych funkcji społecznych i honorowych. Gromadził dzieła sztuki, obrazy Fałata, Matejki, Czechowicza, Gautiera, Trębacza.

Zmarł 30 XII 1921 r.

W l. 30-tych XX w. spółka podupadła na tyle, że ogłoszono jej upadłość.

Po wojnie, od 1945 r. w budynkach fabryki powstał campus Politechniki Łódzkiej.

Na łódzkim cmentarzu żydowskim pozostał rodzinny grobowiec Rosenblattów, tuż za bramą, po prawej stronie, blisko głównej alei. Zapewne tam spoczywa również Dawid Rosenblatt. Napisy na czarnym kamieniu zostały zniszczone i trudno dziś zorientować się w ich treści.

M. Z. Wojalski, Cmentarz Żydowski w Łodzi, Łódź 2000 – tam fot. grobowca; http://pl.wikipedia.org/wiki/Szaja_Rosenblatt http://www.fundacjarozenblat.com

Wojciech Zawadzki