ReychmanSAMSON z Przedborza (Reychman) założyciel rodu

Wiadomo o nim tyle, że w połowie XVIII w. przeniósł się z Przedborza do Warszawy.

To imię wywodzi się z biblijnej przypowieści o siłaczu obdarzonym nadludzką siłą. Cała symbolika imienia Samsona z Przedborza znalazła odzwierciedlenie w potędze jego rodu.

Jego syn Ber (1779 – 1840) był już kupcem i obywatelem m. Warszawy. W 1821 r. nabył prawo do posiadania nieruchomości i od 1832 r. był właścicielem nieruchomości nr 1686. Ponieważ Żydzi wcześniej nie posiadali nazwisk, zapewne to także Ber przyjął dla swojej rodziny nazwisko Reychman.

Rodzina wydała wielu potomków, zasłużonych Polaków.

M.in. jeden z wnuków Samsona – Henryk (1819-1892) obywatel m. Warszawy, był współwłaścicielem domu bankowego „Wolff i Reychman”, radcą handlowym Banku Polskiego (1881) i członkiem Komitetu Giełdy Warszawskiej (1882-1885).

Wśród prawnuków Samsona, z kilku linii, znajdujemy kilka szczególnie zasłużonych osób.

Bronisław (1848-?) wychowanek Szkoły Głównej, był przyrodnikiem, literatem i dziennikarzem. Kandydat nauk przyrodniczych, autor licznych prac i artykułów z zakresu nauk przyrodniczych, taternictwa i chemii. Współpracownik „Kuriera Warszawskiego” i „Niwy”, redaktor „Wszechświata”, założyciel i redaktor „Przyrody i Przemysłu”. Współwłaściciel biura technicznego „Abakanowicz i Rejchman” , założyciel i właściciel fabryki elementów elektrycznych „Tytan”.

Mikołaj (1851-1918) wychowanek Szkoły Głównej, doktor medycyny. Znakomity lekarz i uczony, lekarz okręgowy w Irkucku. Jeden z pionierów gastrologii w Polsce, autor opisu schorzenia żołądka noszącego w światowej literaturze medycznej nazwę choroby Reychmana. Autor licznych prac z zakresu gastrologii w pismach polskich, rosyjskich, francuskich, niemieckich. Był członkiem honorowym Towarzystw Lekarskich: Warszawskiego, Wileńskiego, Częstochowskiego, Łódzkiego; członek Warszawskiego Towarzystwa Naukowego. Kawaler Orderu Św. Stanisława III klasy. Spoczywa w okazałym grobowcu na cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie.

Maksymilian (1852-1908) kupiec i obywatel m. Warszawy, posiadał dom handlowy „Steinauer i Rejchman”. Był również sędzią handlowym.

Zygmunt (1853-1929) był inżynierem komunikacji i profesorem Instytutu Komunikacji w Moskwie w randze rzeczywistego radcy stanu.

Aleksander (1855-1915), to literat i dziennikarz piszący pod pseudonimem „Mefisto”, właściciel biura ogłoszeń „Rajchman i Frendler”, wydawca i redaktor „Echa Muzycznego i Teatralnego”. Był dyrektorem Opery Warszawskiej oraz założycielem i dyrektorem Filharmonii Warszawskiej. Jego żona Helena, działaczka społeczna i autorka posługująca się pseudonimem „Helena Orsza”, była profesorem Wolnej Wszechnicy Polskiej. Ich syn, Aleksander Michał (1890-?) był docentem matematyki na Uniwersytecie Warszawskim, a jego żona Wiktoria – nauczycielką matematyki i fizyki w gimnazjach żeńskich.

Kazimiera Reychman (1858-1926) wyszła za dra Wojciecha Adamkiewicza znakomitego medyka, profesora patologii ogólnej Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Wiedeńskiego.

Józefa Reychman (1864-?) została żoną Aleksandra Radoszewskiego, a po jego śmierci żoną barona Hansa Pfyffer von Altishofen, ministra pełnomocnego i posła nadzwyczajnego Republiki Szwajcarskiej w Warszawie.

Maria Reychman (1865-?) wyszła za Bronisława hrabiego Morstina, adwokata przysięgłego w Warszawie.

Eugenia Reychman (1866-1925) zaślubiła Henryka Dziewulskiego, adwokata przysięgłego w Warszawie, prezesa Stowarzyszenia Artystów Teatrów Warszawskich, prezesa Zarządu Banku Hipotecznego, kuratora Zakładów Salezjańskich im. ks. Siemca.

Praprawnukiem Samsona był Kazimierz, licencjat nauk handlowych i konsularnych, uczestnik walk o Niepodległość Państwa Polskiego w których ranny – stracił nogę; odznaczony orderem Krzyża Wojennego Virtuti Militari i Krzyża Walecznych oraz orderem Legii Honorowej, Krzyżem Wojennym Francuskim i Medaille Militaire. Był wice-konsulem Rzeczypospolitej Polskiej w Buenos Ares i konsulem w Rio de Janeiro w Brazylii. Autor „Szkiców genealogicznych” w których przedstawił dzieje własnego rodu i kilkunastu innych spolszczonych rodzin żydowskich. Jednym z jego synów był Jan Antoni (1910-1975) historyk, lingwista, orientalista, turkolog, hungarolog i armenolog. Badacz stosunków Polski ze Wschodem, krajami Europy Południowo-Wschodniej i Środkowej, ze specjalnością Turcji, Kurdystanu, Węgier oraz Armenii.

Informację podał Paweł Zięba; Reychman Kazimierz, Szkice genealogiczne, Warszawa 1936, reprint Warszawa 1985; http://www.pilsudski.org/; http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Reychman; fot. grobowca dra Mikołaja Reychmana ze strony:  http://fotoforum.gazeta.pl/

Wojciech Zawadzki