stalkaSTALKA Stanisław Konstanty (1908-1995) kierownik Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej

Urodził się 6 II 1908 r. w Widawce (obecnie: gm. Kodrąb) w rodzinie Stanisława i Franciszki z Kosińskich.

W 1925 r. ukończył 3 kursy Państwowego Seminarium Nauczycielskiego im. Tadeusza Kościuszki w Częstochowie. W l. 1926 – 1928 odbywał ochotniczą służbę wojskową w 1. Pułku Łączności w Zegrzu; awansowany na stopień kaprala.

3 V 1937 r. ukończył pięciomiesięczny kurs społeczno-rolniczy w Szkole Społeczno-Rolniczej w Liskowie (koło Kalisza).

W l. 1937-1943 pracował w Spółdzielni Spożywców „Przyszłość” w Przedborzu założonej w 1934 r. przez (zob.) Ignacego Witka, mieszczącej się przy ul. Warszawskiej 10. W l. 1943-1950 był kierownikiem Rejonowej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Przedborzu. Po wyzwoleniu Spółdzielnia przekształciła się w Gminną Spółdzielnię „Samopomoc Chłopska”. Mieszkał w Przedborzu przy ul. Spółdzielczej 2.

Podczas okupacji niemieckiej był podejrzewany przez żandarmerię o utrzymywanie kontaktów z konspiracją niepodległościową. Obecnie znane są jedynie poszlaki wskazujące na jego przynależność do nieustalonej konspiracji.

Komitet Miejski Polskiej Partii Robotniczej w Przedborzu powołał go 15 II 1945 r. do pierwszego, powojennego składu Miejskiej Rady Narodowej. 12 III 1945 r. wybrany został członkiem Prezydium MRN, a 25 IV 1945 r., w drugim głosowaniu, powołany na stanowisko Przewodniczącego Rady. Powtórnie wybrany został jednogłośnie 30 XI 1948 r. Funkcję tę sprawował społecznie, pobierając diety za dni urzędowania. Na jego wniosek, MRN na posiedzeniu 26 III 1946 r. powołała na burmistrza Przedborza (zob.) Stanisława Wyrwę – Patynę, pełniącego dotąd funkcję burmistrza komisarycznego.

Stanisław Stalka przewodniczył ostatniemu posiedzeniu MRN przed reformą wprowadzającą terenowe organy władzy państwowej, które odbyło się 9 VI 1950 r. w sali kina miejskiego. Tego samego dnia otwierał też uroczyste posiedzenie pierwszej sesji MRN w Przedborzu. Reforma zlikwidowała urząd burmistrza, zastępując go etatowym Przewodniczącym Prezydium MRN.

Wg dostępnych informacji do 1950 r. pełnił jednocześnie wiele innych funkcji społecznych m. in.: był członkiem Powiatowej Rady Narodowej w Końskich, przewodniczącym Miejskiego Komitetu Odbudowy Warszawy, pełnomocnikiem rządu do walki z analfabetyzmem, członkiem Komisji Społeczno-Pedagogicznej przy szkole 11-letniej w Przedborzu.

Po 1950 r. prawdopodobnie wycofał się z życia politycznego. Jego nazwisko nie figuruje też w późniejszych składach rad narodowych.

Do 1937, a potem od 1946 r. był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, zasiadał w składzie Miejskiego Komitetu w Przedborzu. Po zjednoczeniu PPS i PPR, był członkiem Miejskiego Komitetu oraz egzekutywy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

26 XII 1938 r. poślubił w Przedborzu Leokadię Idzikowską (12 X 1914 Przedbórz – 2013), córką Andrzeja i Józefy z Antosiewiczów. Mieli troje dzieci urodzone w Przedborzu, córki: Ewę Stanisławę (ur. 13 X 1939 r.) i Stefanię Leokadię (ur. 17 IX 1941 r.) oraz syna Mariana Konstantego (ur. 29 VII 1946 r.).

Później wyprowadził się z rodziną do Radomska. Zmarł tam 9 X 1995 r. Spoczywa w grobie rodzinnym na nowym cmentarzu, kwatera C01 nr grobu 38.

Urząd Stanu Cywilnego w Radomsku, akt zgonu nr 618/1995; Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim, Miejska Rada Narodowa i Zarząd Miejski w Przedborzu, zespół nr 686; Jacek Łukasik, Organizacja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Przedborzu w latach 1950-1972 [w:] Badania nad dziejami regionu piotrkowskiego, Zeszyt 7, Piotrków Trybunalski 2008; materiały Mirosława Kapuścińskiego, Wojciecha Zawadzkiego oraz autora; fot. udostępnił Jan Słoniewski; http://www.cmentarzeradomsko.home.pl

Paweł Grabalski