tkaczyskiTKACZYŃSKI Stefan (1882-1905) nauczyciel w Górach Mokrych

Pochodził ze wsi Błędówko, dawniej pow. Płońsk. Był synem Józefa i Emilii z Sujków. Przynajmniej od 1904 r. był nauczycielem w szkole elementarnej w Górach Mokrych.

Wg dotychczas publikowanych informacji pierwszą szkołę w Górach Mokrych uruchomiono w roku szkolnym 1918/19. Tymczasem w rzeczywistości, szkoła elementarna istniała tam przynajmniej kilkanaście lat wcześniej. Zapewne była to szkoła 2 lub 3 oddziałowa, korzystająca z jednej salki szkolnej. Uczono języka rosyjskiego, rachunków i religii, zaś język polski był nadobowiązkowy. Nauczyciela zatrudniał kurator okręgu szkolnego w Radomiu. Do szkoły uczęszczały dzieci rodziców posiadających własne domy, a i to tylko jedno-dwoje z rodziny. Dozór szkolny był wybierany przez Radę Gminy.

Stefan Tkaczyński mając 21 lat poślubił 29 VI 1904 r. w przedborskim kościele 19-letnią Mariannę Symonides, córkę Ludwika i Franciszki z Porębińskich. Świadkami byli Henryka Figlarowicz i Jan Szmitkowski. 3 III 1905 r. urodziła się im córka Zofia Wanda. Rodzicami chrzestnymi zostali: Franciszka Simonides i Stanisław Brachowski lat 30, pisarz Gminy Góry Mokre.

Zmarł w wieku 23 lat, 26 VII 1905 r. w Górach Mokrych. W księdze zgonów zapisano, iż zgon nastąpił z powodów naturalnych.

Tkaczyński spoczywa na cmentarzu w Przedborzu. Na skromnym nagrobku postumentowym z piaskowca pomyłkowo wykuto błędnie dzienną daty śmierci „24” i poprawioną na „21”. Epitafium zaopatrzono skrótem: DOM (Deo Optimo Malimo, czyli: Bogu Najlepszemu). Na tylnej ścianie nagrobka widnieje napis: Tu spoczywają dzieci wraz z ojcem Zosia i Mania. Ten pomnik poświęca wdzięczna żona.

W 1921 r. obok pochowano jego teścia Ludwika Symonidesa, zmarłego 10 VII wskutek epidemii choroby zakaźnej. Na bocznej stronie tego postumentu umieszczono później napis: śp. Ludwik Symonides/ żył lat 60/ zm. d. 10 LIP./ 1921 r./ PROSI O/ WESTCHNIENIE/ DO/ BOGA. wiadomo, że urodził się w Przedborzu w 1861 r. w rodzinie Franciszka i Konstancji z Wyciszkiewiczów.

Wdowa Marianna Tkaczyńska w wieku lat 25 poślubiła 5 X 1910 r. w Przedborzu częstochowianina Feliksa Bąbczyńskiego lat 24, syna Feliksa i Zuzanny z Pecusińskich.

Materiały i fotografia ze zbiorów autora; informacja Stefana Symonidesa; specjalne podziękowania za okazaną pomoc dla p. Krystyny Stanisławskiej; napis z tylnej ściany nagrobka wg fotografii Pawła Grabalskiego;  informację o powtórnym zamążpójsciu Marianny Tkaczyńskiej odnalazła Krystyna Stanisławska, akt 54/1910; http://spgm.edupage.org; https://familysearch.org/; https://familysearch.org

Wojciech Zawadzki