stanisaw_tryjanowskiTRYJANOWSKI Stanisław (1890-?) powstaniec wielkopolski, kapitan WP

Urodził się 13 XI 1890 r. w Sączkowie pow. Śmigiel Wlkp. Podczas wojny światowej służył w armii niemieckiej VIII 1914 – 10 XI 1918 r.; feldfebel.

W Wojsku Polskim, jako ochotnik od 11 X 1918 r. Początkowo w Służbie Straży i Bezpieczeństwa pełnił funkcję sierżanta-szefa IV kompanii (dca Adam Białoszyński), później był dowódcą 4. kompanii w II Batalionie Garnizonowym w Poznaniu. Będąc członkiem dowództwa Służby Straży i Bezpieczeństwa uczestniczył w przygotowaniach do Powstania Wielkopolskiego i militarnego przejęcia władzy. Na czele swojej kompanii od 13 II 1919 r., walczył z Niemcami o utrzymanie linii rz. Obry. 14 II próbowali Niemcy ponownie wtargnąć do Kopanicy, wysiłek ich był jednak daremny. Natarcie odparła kompania poznańska p/dow. dzielnego naczelnika Tryjanowskiego Stanisława. 15 II nacierał na Wielki Grójec. W ramach organizacji Wojsk Wielkopolskich, 4. kompania II Batalionu Garnizonowego została wcielona 12 IV 1919 r. wraz – z nim, już w stopniu aspiranta oficerskiego – jako 12. kompania strzelecka 7. Pułku Strzelców Wlkp. (po unifikacji z Wojskiem Polskim: 61. Pułk Piechoty Wielkopolskiej). Podczas organizacji pułku wyróżnił się, jako wybitny organizator i dowódca kompanii.

Dekretem Naczelnej Rady Ludowej mianowany podporucznikiem – VI 1919 r. 27 X 1919 r. kompania podoficerska pułku pod dowództwem por. Koczorowskiego oddała honory Naczelnikowi Państwa Józefowi Piłsudskiemu, który będąc w Poznaniu, odwiedził tego dnia Gniezno. Jednym z dców plutonów był Tryjanowski. W styczniu 1920 r., w szeregach 61. PPWlkp. obejmował dla Polski ziemię chodzieską i wyrzyską.

W wojnie polsko-bolszewickiej brał udział na tym samym stanowisku. Porucznik ze starszeństwem z 1 VI 1919 r.. Po wojnie w listopadzie 1920 r. powrócił z pułkiem do Gniezna, który miał być stałym garnizonem. Jednak rok później 61. PPWlkp. został przeniesiony do Bydgoszczy. Awansował na kapitana ze starszeństwem z 1 VII 1923 r. Po 1926 r. został przeniesiony do 42. PP w Białymstoku. W 1932 r. służył już w Powiatowej Komendzie Uzupełnień w Końskich. Prawdopodobnie był oficerem instrukcyjnym PW i WF.

Rankiem 3 IX 1939 r. na czele doraźnie zmobilizowanego plutonu rezerwistów, w większości w ubiorach cywilnych i z bronią z magazynu KRU, samochodem Chevrolet, wyruszył do Przedborza, by odeprzeć tam napad rzekomej V kolumny. W rzeczywistości był to patrol rozpoznawczy na transporterach opancerzonych z 1. Dywizji Pancernej Wehrmachtu. Tryjanowski prowadził działania rozpoznawcze i przygotowawcze do odparcia nieprzyjaciela. Jednak, gdy do miasta wkroczył niemiecki Oddział Wydzielony z 1. DPanc. w składzie wzmocnionej kompanii czołgów, pluton konecki wycofał się bez walki. Dalsze jego losy pozostają nieznane.

Był odznaczony Krzyżem Walecznych.

A. Biskupski [kapitan WP], Historia 61 Pułku Piechoty Wielkopolskiej (7 Pułku Strzelców Wielkopolskich), Tom I, Walki powstańcze na froncie zachodnim i północnym Wielkopolski. Organizacja pułku, Bydgoszcz 1925; A. Czubiński, Z. Grot, B. Mickiewicz, Powstanie Wielkopolskie, Poznań 1978; Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty, 5 czerwiec 1935, Warszawa 1935; RO 1923, 1928, 1932; W. Rupniewski [kpt.], Zarys historii wojennej 61-go Pułku Piechoty Wielkopolskiej, Warszawa 1929; W. Zawadzki, Przedborski wrzesień, Obrona i zniszczenie miasta przez Niemców w 1939 r., Bydgoszcz 2004; Tryjanowski Stanisław (…) biogram autorstwa W. Zawadzkiego [w:] Powstańcy Wielkopolscy…, Biogramy uczestników powstania wielkopolskiego 1918/1919, Tom III, Poznań 2007.

Wojciech Zawadzki