tyrchowski stanisawTYRCHOWSKI Stanisław Piotr Damian (1858-1939) bankowiec, filister „Arkonii”

Urodził się 29 IV 1858 r. w Płocku w rodzinie doktora medycyny, krakowianina Władysława (1820-1901) i Anieli Louis. Miał siostry: bliźniaczą Anielę oraz Marię i Jadwigę i brata Władysława Józefa. Rodzina wkrótce przeniosła się do Warszawy, gdzie dr Tychowski był znanym ginekologiem i położnikiem, a od 1861 r. kierownikiem katedry i kliniki położniczej Akademii Medyko-Chirurgicznej i dziekanem Wydziału Lekarskiego Szkoły Głównej, profesorem Uniwersytetu Warszawskiego.

W l. 1878-1883 studiował na Wydziale Handlowym Politechniki w Rydze. Studia ukończył otrzymując dyplom z wyróżnieniem, o czym poinformowała warszawska prasa.

W 1879 r. został przyjęty do korporacji akademickiej „Arkonia” i zapisany pod numerem ewidencyjnym 109. Była to jedna z pierwszych polskich korporacji akademickich. Zawiązali ją 9 V 1879 r. Polacy studiujący na Politechnice Ryskiej. Nazwa wywodziła się od północnego przedgórza wyspy Rugii, gdzie stała świątynia Światowida, zbudowana przez Wenedów – zburzona w roku 1168 przez Germanów; miała ona wskazywać korporacji jej posłannictwo: obronę zagrożonej polskości na dalekich krańcach dawniejszych ziem polskich, dziś obcych.

Uczestniczył też w obchodach X-lecia „Arkonii” w 1889 r. Wystąpił z niej w 1925 r.

Pracował jako buchalter i korespondent Domu Bankowego „H. Wawelberg” w Warszawie, a następnie u E. Buchholza. W banku „Landau & Ko.” w Łodzi był pierwszym buchalterem. Pracował również jako dysponent i prokurent banku A. Piędzickiego w Warszawie.

Wiadomo o nim, iż od 1903 r. spełniał się jako rentier, utrzymując się z dochodów od posiadanego kapitału.

Jednak musiał posiadać autorytet i zajmować poważną pozycję w ówczesnym świecie bankowo-finansowym, skoro już następnego dnia po śmierci Augusta Zielińskiego powołano Stanisława Tyrchowskiego na jego następcę. W l. 1908-1910 był dyrektorem Prywatnych Kursów Handlowych Męskich Augusta Zielińskiego i Wyższych Kursów Handlowych im. Augusta Zielińskiego – poprzednika obecnej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Jego siostra Jadwiga wyszła za prawnika i ziemianina Stefana Grabowskiego i zamieszkała we dworze w Rączkach. Zapewne u schyłku życia Stanisław Tyrchowski sprowadził się do Rączek pod opiekę siostry. Jej mąż zmarł 21 V 1939 r. i spoczął na cmentarzu parafialnym w Przedborzu.

Stanisław Tyrchowski zmarł wkrótce po wybuchu wojny, 7 XII 1939 r. we dworze Grabowskich w Rączkach. Miał 81 lat. Spoczął w grobowcu rodziny Grabowskich na przedborskim cmentarzu. Jego siostra Jadwiga Grabowska zmarła 28 X 1949 r. w Warszawie. Stryjecznym bratem rodzeństwa Tyrchowskich ze strony matki był wiceadmirał Napoleon Wawel-Louis zmarły w Bydgoszczy w 1934 r.

Zapewne wśród pozostałych po nim rzeczy znajdowała się również Encyklopedia Samuela Orgelbranda opatrzona stemplem własnościowym jego ojca Władysława, która po reformie rolnej w 1945 r., z biblioteki Grabowskich trafiła do Biblioteki Liceum Ogólnokształcacego w Przedborzu.

S. Szenic, Cmentarz Powązkowski 1891-1918, Warszawa 1983; Encyklopedia Warszawy, Warszawa 1975; „Kurier Warszawski” R.1883 nr 267; J. T. Malewski, Przeminęło, Warszawa 1989; materiały Joanny Będkowskiej; materiały autora; post “Kasi z Częstochowy” w Księdze Gości PSB z 19 VI 2012 r.; www.archiwum.plock.com; www.archiwumkorporacyjne.pl; www.arkonia.plwww.sgh.waw.pl

Wojciech Zawadzki