marian_wicik_505WICIK Marian (1925 – 2006) nauczyciel, działacz społeczny

Urodził się 2 XII 1925 r. w rodzinie Jana (1894 – 8 VI 1980) i Felicji Marianny z Bilskich (1905 – 20 VI 1951) we wsi Gaj. Od 7-go roku życia uczęszczał do (2-klasowej) Publicznej Szkoły Powszechnej w Policzku, w której ukończył 4 klasy. Dalszą naukę kontynuował za sugestią nauczyciela z Policzka w roku szkolnym 1938/39, w oddalonej o 8 km szkole 7-klasowej w Przedborzu.

O dalszej nauce – napisał w życiorysie z 1952 r. – nie mogłem marzyć z powodu braku pieniędzy na kupno książek, butów i ubrania, gdyż ojciec musiał spłacać długi, które zaciągnął na kupno ziemi.

Potem wybuchła wojna. Podczas okupacji niemieckiej pracował w gospodarstwie rodziców i uczęszczał na kurs rolniczy. We wrześniu 1943 r. podczas niemieckiej ekspedycji karnej we wsi Gaj został aresztowany z podejrzeniem o przynależność do partyzantki. W koneckim więzieniu był przesłuchiwany i bity. Spędził tam 3 miesiące wraz z Janem Kawką i Feliksem Gajem. Z Końskich wrócili do Gaju pieszo i boso. W 1944 r. związał się z partyzantką Narodowych Sił Zbrojnych. Wysłany przez Niemców do obozu junaków, zbiegł i ukrywał się do wyzwolenia.

Od 1 I 1946 r. został zatrudniony jako referent podatkowy w Zarządzie Gminy Przedbórz. W marcu 1946 r. złożył egzamin z zakresu 7 klas szkoły powszechnej przed Państwową Komisją Egzaminacyjną w Przedborzu. Od 16 XI 1946 do 10 II 1947 r. przebywał na 3-miesięcznym kursie samorządowym w Pabianicach. Kurs ten ukończył z wynikiem dobrym. Po nim skierowany został do pracy w Zarządzie Gminy Góry Mokre.

Jako kancelista przepracował tam 7 miesięcy.

Pracując w Górach Mokrych uczęszczałem – wspominał – na lekcje prywatne do profesorki w Przedborzu, przerabiając materiał z zakresu gimnazjum. Z powodu wyczerpania swych sił codziennym jeżdżeniem na rowerze z Gór Mokrych do Przedborza robiąc 24 km, zmuszony byłem zwolnić się z dotychczasowej pracy.

Tymczasowe zatrudnienie znalazł wówczas samorządzie gminnym w Przedborzu, a od 1 XI 1947 r. objął wymarzoną posadę nauczyciela w Szkole Podstawowej w Policzku. Pracował tam do 31 VIII 1951 r. W międzyczasie dokształcał się w Komisjach Rejonowych przy Państwowych Liceach Pedagogicznych w Tomaszowie Mazowieckim oraz w Końskich.

W kwietniu 1951 r. złożył egzamin dojrzałości. Podczas pracy w szkole w Policzku poznał młodą nauczycielkę Danutę Tomczyńską, córkę zasłużonego kierownika Szkoły Powszechnej nr 1 w Przedborzu, Ludwika Tomczyńskiego (1890-1942). W 1949 r. zdecydowali o pobraniu się. Nowy rok szkolny 1951/52 rozpoczął już jako kierownik Szkoły Podstawowej w Ludwikowie.

Jednak jego kariera nauczycielska została przerwana wyznaczeniem na stanowisko sekretarza Miejskiej Rady Narodowej w Przedborzu. Funkcję tę pełnił w okresie 1 IV 1953 – 31 VIII 1957 r. Mimo powrotu do zawodu nauczycielskiego, okres ten zaciążył już zdecydowanie na jego aktywności społeczno-politycznej. Jako członek Stronnictwa Ludowego (od 16 III 1948 r.), a następnie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego był radnym od 1953 r., a następnie wiceprzewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej aż do 1989 r.

Rok szkolny 1957/58 rozpoczął znów jako kierownik w poprzedniej szkole. Z jego inicjatywy podjęto budowę nowego obiektu szkolnego; po sąsiedzku – w Przyłankach. W 1963 r. otwarto tam szkołę przeniesioną z Ludwikowa. Uczył w niej też geografii i matematyki. Kontynuując swoją pasję pedagogiczną podjął naukę w Studium Nauczycielskim na kierunku: biologia z chemią.

W pracy jest systematyczny, ambitny. Lekcje przeprowadza metodycznie. Osiąga dobre wyniki nauczania. Jako kierownik w szkole zaprowadził ład, porządek, izby lekcyjne urządził estetycznie. Jest dobrym nauczycielem i dobrym organizatorem pracy szkolnej. Jest aktywnym członkiem ZSL. Bierze aktywny udział w pracy środowiska – zapisano o nim w 1963 r. we „wniosku o przyznanie dodatku dla wybitnych pedagogów”.

Gdy pojawiła się szansa na zwiększenie zatrudnienia mieszkańców Przedborza, Marian Wicik w 1971 r. zainicjował utworzenie i został pierwszym kierownikiem miejscowego oddziału Przedsiębiorstwa Produkcji Galanteryjno-Odzieżowej „Progal” z Łodzi. Z czasem „Progal” stał się największym w okolicy zakładem pracy. Upadł w 1992 r. w okresie transformacji ustrojowej.

Tymczasem w 1973 r. w uznaniu jego aktywności gospodarczej, Marian Wicik został wybrany prezesem Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Przedborzu. Za jego to kadencji wybudowano wytwórnię wód gazowanych i rozlewnię piwa oraz Dom Handlowy w Rynku. Jako prezes GS-u, Wicik był także członkiem komitetu budowy boiska sportowego i szatni Klubu Sportowego „Pilica” Przedbórz. Miał także swój wkład w budowę Domu Strażaka w l. 1975-1978 oraz poprowadzenie wodociągu w rodzinnej wsi Gaj. W 1978 r. ustąpił z funkcji prezesa GS, twierdząc m.in. że ma dosyć wożenia szynek do WZGS w Piotrkowie Trybunalskim.

Był organizatorem życia oświatowego, kulturalnego, sportowego i gospodarczego miasta i gminy. Był także długoletnim, niezwykle zasłużonym działaczem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych (od r. 1983 do śmierci pełnił funkcję przewodniczącego Miejsko-Gminnej Komisji Rewizyjnej). W 2000 r. opublikował Rys historyczny Ochotniczej Straży Pożarnej w Przedborzu z okazji setnej rocznicy jej założenia (wydruk komputerowy). Długoletni sekretarz, prezes i Prezes Honorowy Zarządu Miejsko-Gminnego kolejno: Stronnictwa Ludowego, Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Polskiego Stronnictwa Ludowego w Przedborzu.

Za osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej został odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1985), Złotym Krzyżem Zasługi (1978), Złotym Znakiem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP (1996), Złotym i Srebrnym Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa” (1990, 1978), Złotą Odznaką Związku Nauczycielstwa Polskiego, Odznaką „za Zasługi dla Kielecczyzny” (1978), Odznaką „Za Zasługi dla Województwa Piotrkowskiego” (1979), Medalem im. Wincentego Witosa (1996).

Żonaty z Danutą z Tomczyńskich (1924-1998) nauczycielką, miał dzieci: córkę Barbarę, lekarza stomatologa i syna Janusza, technika mechanika.

Zmarł 11 sierpnia 2006 r. Spoczął na przedborskim cmentarzu.

Akta personalne Mariana Wicika; M. Wicik, Rys historyczny Ochotniczej Straży Pożarnej w Przedborzu z okazji setnej rocznicy jej założenia, Przedbórz 2000; T. Michalski, Przedborscy herosi i mocarze, Przedbórz 2002/2003; T. Nowakowski, Przedbórz i okolice, Piotrków Tryb. 1991; W Zawadzki, Gaj-Policzko: chłopska wojna [w:] Gazeta Radomszczańska 14 VIII 2008 r.; materiały i informacje: Barbary Wicik, Stefana Symonidesa, Wojciecha Ślusarczyka, Wojciecha Zawadzkiego; fotografia ze zbiorów rodziny.

Wojciech Ślusarczyk

Wojciech Zawadzki