WOLSKI Wacław Michał (1907-1942) nauczyciel, podporucznik rezerwy

Urodził się 28 IX 1907 r. w Hałuszczyńcach. Przed przybyciem do Przedborza, był nauczycielem w Końskich. Pracował jako nauczyciel 7-klasowej  Powszechnej Szkoły Podstawowej (po rozdzieleniu: nr 1) w Przedborzu, a następnie podczas okupacji w Nosalewicach. Był podporucznikiem rezerwy piechoty. Wg Rocznika Oficerów Rezerwy-1934: poz. 1966/3501 listy starszeństwa z dnia 1 I 1932 r., przydział mobilizacyjny: 2. Pułk Piechoty Legionów. Aktywny działacz harcerski, harcmistrz.

Podczas okupacji niemieckiej – członek konspiracyjnego Związku Walki Zbrojnej. Wg relacji żony podlegał bezpośrednio Janowi Stoińskiemu, komendantowi struktur powiatowych.  Wezwany na konferencję nauczycielską do Schulamtu w Końskich 8 IV 1941 r., która była zorganizowaną pułapką na nauczycieli – oficerów rezerwy WP. Mimo ostrzeżeń Wolski zdecydował się stawić na polecenie władz. Tam aresztowany z 3 innymi nauczycielami którzy stawili się (na 17 wezwanych) i wywieziony do KL Auschwitz. Do tego obozu przywieziono go 23 V 1941 r. i otrzymał nr obozowy 15811. Zginął wg relacji żony Zofii, w obozie koncentracyjnym Gross-Rosen 7 VIII 1942 r. Jego nazwisko widnieje na tablicy pamiątkowej poświęconej aresztowanym i pomordowanym 40 nauczycielom z powiatu koneckiego w siedzibie Związku Nauczycielstwa Polskiego w Końskich.

Jego żona (zob.) Zofia Wolska (1909-1974) była również nauczycielem. Podczas okupacji pracowała w tartaku i trudniła się tajnym nauczaniem. Miała na utrzymaniu ich dwoje dzieci i swoją matkę. Po wojnie zaś pracowała w Szkole Podstawowej nr 2 oraz w Liceum Ogólnokształcącym. Zaskarbiła sobie wdzięczność i miłą pamięć uczniów. Spoczywa wraz z matką Heleną Zmysłowską (1880-1968) i synem Maciejem (1938-1991) na przedborskim cmentarzu.

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Tryb. – Spis mieszkańców miasta i gminy Przedbórz aresztowanych, więzionych i wywiezionych do obozów zagłady względnie do obozów pracy przymusowej; Archiwum Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Przedborzu, Akta Zofii Wolskiej; J. Wilczur, Sosny były świadkami, Warszawa 1982; W. Borodziej, Terror i polityka, Warszawa 1985, s. 100 – podaje, że akcja aresztowania nauczycieli-oficerów rezerwy WP w dystrykcie radomskim miała miejsce 4 VI 1942; T. Nowakowski, Przedbórz i okolice, Piotrków Trybunalski 1991; B. Kacperski, J. Z. Wroniszewski, Końskie i powiat konecki 1939-1945, Część I – Mieszkańcy Końskich w Kampanii Wrześniowej, Końskie 2004; Część V – Konspiracja konecka 1939-1945, Struktury terenowe: podobwody i placówki, Końskie 2007; Część VI – Konecka Księga Pamięci, Końskie 2008.http://auschwitz.org/muzeum/

Wojciech Zawadzki