szczepan_urkowski_188ŻURKOWSKI Szczepan (1908-1963) strażak, konspirator NSZ ps. “Kuba”

Urodził się 25 XII 1908 r. w Przedborzu, jako syn Walerii Żurkowskiej i Romana Piątkowskiego. Ukończył 5 klas szkoły powszechnej w 1923 r. Odbył służbę wojskową w l. 1929-31 w Pułku Radiotechnicznym, specjalność wojskowa: radiomechanik.

Czynny piłkarz i strażak-ochotnik, także podczas wojny. Przed wojną i podczas okupacji pracował w fabryce noży w Przedborzu.

Podczas wojny należał do kierownictwa tutejszej placówki Narodowych Sił Zbrojnych. Używał ps. „Kuba”. Wg relacji żony, Natalii z Najmrockich (1915-2005) m.in. jego zasługą było przeprowadzenie (zob.:) dr. Judy Kamińskiego do oddziału NSZ kpt. „Żbika” – Władysława Kołacińskiego [zimno, ślisko a doktor tylko w kaloszach], a innym razem, samego kpt. „Żbika” przez strzeżony przez Niemców most w Przedborzu. W oddziałach partyzanckich nie brał udziału.

Zamieszkiwali w Przedborzu, ul. Pocztowa 39, tam też posiadał pod podłogą skrytkę, w której ukrywał dokumenty konspiracyjne, a także w razie niebezpieczeństwa chronił się sam. Po wojnie prowadzili z żoną sklep.

W 1946 r. został zdradzony do UB przez K.J. z posądzeniem o przynależność do nielegalnej organizacji – Konspiracyjnego Wojska Polskiego. W świetle dokumentów śledztwa wynika, że podłożem donosu był jakiś zadawniony zatarg. Przeszedł ciężkie wielomiesięczne śledztwo w PUBP w Końskich [wsadzali mu głowę w krzesło i bili w kręgosłup]. Po zwolnieniu z więzienia, mieszkał przy ul Spółdzielczej 5. Pracował jako przędzalnik w Spółdzielni Pracy „Wrzeciono”. Zmarł przedwcześnie wskutek uszkodzenia narządów wewnętrznych doznanych podczas śledztwa.

Spoczywa na cmentarzu parafialnym.

Archiwum IPN w Łodzi, akta sprawy Sr. 203/46; relacja Natalii Żurkowskiej; dokumenty osobiste i fotografia – pierwszy z lewej, kopie w zbiorach autora.

Wojciech Zawadzki