MARCZYKOWSKI Jan (1911 – 1943), więzień niemieckich obozów koncentracyjnych

Urodził się w 21 VI 1911 r., w Pijanowie gmina Słupia, w rodzinie Jana i Marianny z Zatorskich. Jego rodzice pobrali się 29 IX 1896 r. w parafii Złotniki, w powiecie jędrzejowskim. Po odbyciu służby wojskowej zatrudnił się jako robotnik i zamieszkał w Przedborzu. Jako 25-latek 3 III 1935 r. poślubił w kościele św. Aleksego w Przedborzu 24-letnią pannę Mariannę Ryszkę, córkę Józefa i Zofii z Juszczyków, zamieszkałych we wsi Taras. Po kampanii wojennej 1939 r., […]

8 sie, 2026

Urodził się w 21 VI 1911 r., w Pijanowie gmina Słupia, w rodzinie Jana i Marianny z Zatorskich. Jego rodzice pobrali się 29 IX 1896 r. w parafii Złotniki, w powiecie jędrzejowskim.

Po odbyciu służby wojskowej zatrudnił się jako robotnik i zamieszkał w Przedborzu.

Jako 25-latek 3 III 1935 r. poślubił w kościele św. Aleksego w Przedborzu 24-letnią pannę Mariannę Ryszkę, córkę Józefa i Zofii z Juszczyków, zamieszkałych we wsi Taras.

Po kampanii wojennej 1939 r., powrócił z wojska do domu. Zajął się produkcją mydła, żeby utrzymać rodzinę. Wydany przez volksdeutscha, we wtorek 16 III 1943 r. na Rynku w Przedborzu, został aresztowany przez funkcjonariuszy żandarmerii.

Za działalność polityczną i społeczną został zakwalifikowany jako „Schutzhäftling”, czyli więzień objęty „aresztem ochronnym”, definiowanym jako środek przymusu i zesłany do KL Auschwitz. Stosowano go na masową skalę wobec osób, które miały stanowić „zagrożenie dla bezpieczeństwa narodu i państwa”. Służył prześladowaniu lub eksterminacji przeciwników politycznych oraz grup ludności uznawanych przez reżim nazistowski za zagrożenie z różnych powodów.

Przeniesiony do KL Mauthausen i nieco później, podobnie jak (zob.) Aleksy Kurczyński, do kamieniołomów KL Gusen. Jego fotografia obozowa nie zachowała się.

Tam zmarł 3 VII 1943 r., z powodu „Lungenentzündung” (tj. zapalenia płuc). Wg otrzymanej informacji z Memorial Mauthausen: „podana przyczyna zgonu niekoniecznie odpowiada rzeczywistym okolicznościom śmierci więźnia; często bowiem morderstwa maskowano jako zgony z przyczyn naturalnych”.

Jego nazwisko znajduje się w „Sali Imion” („Księdze Pamięci Ofiar Obozu Koncentracyjnego Mauthausen i jego podobozów”): https://www.mauthausen-memorial.org/en/Visit/Exhibitions-and-Room-of-Names/The-Room-of-Names/. Wpis indywidualny: https://raumdernamen.mauthausen-memorial.org/?id=4&p=56531

Zostawił żonę i 3 małych dzieci.

Wojciech Zawadzki

Informacja Jana Marczykowskiego syna z 2009 r.; Wojciech Zawadzki, Imienna Lista Ofiar m. Przedborza w II wojnie światowej, Przedbórz-Bydgoszcz 2010; Korespondencja autora z Memorial Mauthausen; https://geneszukacz.genealodzy.pl/

W tej kategorii …

JEZIORAŃSKI Antoni (1827-1882), generał powstania styczniowego

Urodził się 29 V 1827 r. w Warszawie w neofickiej rodzinie żydowskiej Franciszka Ksawerego (1783-1856) i Marianny z Zagrodzkich (1802-1867). Ojciec był kapitanem wojsk Księstwa Warszawskiego i uczestnikiem Powstania Listopadowego. Miał czterech braci i cztery siostry....

read more
PONOMARCZUK Marian (1950-2023), ekonomista, poeta

Urodził się 24 III 1950 r. w Przedborzu w rodzinie Wacława (1922-1997) i Teresy (1933) Ponomarczuków. Miał braci: Henryka (1954), Andrzeja (1959) i Tadeusza (1971-1985) oraz siostry Halinę (1956) zamężna Wojakowska i Mariolę (1962) Paździerska. Po ukończeniu nauki w...

read more