LISIEWICZ Czesław (1922-1996), żołnierz NSZ, główny księgowy GS i ZDZ

 Urodził się 1 I 1922 r. we wsi Gowarczów (obecnie miasto) w powiecie koneckim, w rodzinie Antoniego (1896 – 1983) i Marii (1900 – 1952) z Petrusiewiczów. Rodzice zawarli sakrament małżeństwa 12 II 1922 r. w kościele św. Apostołów Piotra i Pawła w Gowarczowie. Ojciec pracował we Francji w kopalni, gdzie nabawił się kontuzji. Po powrocie do kraju został szewcem i z tego zajęcia utrzymywał rodzinę. Czesław miał braci Bogdana (1924 – 2004) i Jana […]

21 mar, 2026

 Urodził się 1 I 1922 r. we wsi Gowarczów (obecnie miasto) w powiecie koneckim, w rodzinie Antoniego (1896 – 1983) i Marii (1900 – 1952) z Petrusiewiczów. Rodzice zawarli sakrament małżeństwa 12 II 1922 r. w kościele św. Apostołów Piotra i Pawła w Gowarczowie. Ojciec pracował we Francji w kopalni, gdzie nabawił się kontuzji. Po powrocie do kraju został szewcem i z tego zajęcia utrzymywał rodzinę. Czesław miał braci Bogdana (1924 – 2004) i Jana (1929 – 1993).

O związkach rodziny Lisiewiczów z Gowarczowem i okolicą w XIX wieku pisał Krzysztof Woźniak. W początkach tego wieku wielu przedstawicieli tej rodziny było młynarzami. W połowie wieku Roch Lisiewicz był ogrodnikiem w Korytkowie, a inny także Roch szewcem w Gowarczowie. Jeden z Franciszków był polowym dworu gowarczowskiego, a inny gajowym. Byli także zatrudniani w przemyśle Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, np. Jan z Rudy i Ludwik z Korytkowa byli gichciarzami (sypali materiał do pieca hutniczego), a Józef z Korytkowa był górnikiem. Wiemy też, że Benedykt Lisiewicz z Gowarczowa zginął w powstaniu styczniowym 1863 r.

Gdy 7-letni Czesław wstępował do Szkoły Powszechnej w Gowarczowie okazało się, że potrafi już czytać, pisać i rachować. Naukę szkolną rozpoczął więc od 2 klasy i zakończył jako 13-latek w 1935 r. Starał się o przyjęcie do Szkoły Podoficerów Piechoty dla Małoletnich. Prośbę odrzucono z powodu nie osiągnięcia granicy wieku. W tej sytuacji Czesław pomagał braciom w nauce i ojcu w utrzymaniu rodziny.

Brat ojca Józef Lisiewicz pracujący na miejscowej poczcie zatrudnił Czesława jako gońca. Pocztowcem w pełnym wymiarze został dopiero jako 18-latek, podczas okupacji niemieckiej w 1940 r. Jednym z jego zadań było utrzymywanie kontaktu z Powiatowym Urzędem Pocztowym w Końskich. W konspiracji niepodległościowej był żołnierzem Narodowych Sił Zbrojnych, członkiem placówki w Gowarczowie. Ta jego wojenna przynależność w warunkach Polski Ludowej była obciążeniem w oczach władz bezpieczeństwa publicznego.

Po wojnie, w 1945 r. ożenił się z Marią Bańkowską (ur. 8 IX 1925 r.), córką Franciszka (1893 – 1952) i Janiny z Adamczyków (1903 – 1932). Franciszek uprzednio był wójtem w Gowarczowie, później nauczycielem i kierownikiem szkoły w Nieświniu.

Wkrótce Czesław Lisiewicz przeszedł do organizującej się spółdzielczości rolniczej zrzeszonej w 1946 r. w Powiatowym Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” (PZGS). W Gowarczowie spełniał obowiązki księgowego. W 1951 r. z polecenia PZGS w Końskich został wyznaczony służbowo na głównego księgowego Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Przedborzu. Zamieszkał z rodziną w Przedborzu, w budynku Gminnej Spóldzielni dzierżawionym od spadkobierców Wolfa Rozenberga przy ul. Spółdzielczej 2. Prezesem był wówczas, także pochodzący z nominacji, (zob.) Piotr Margas.

Przedborska Gminna Spółdzielnia posiadała rozbudowaną sieć sklepów spożywczych i branżowych w mieście i spożywczo-przemysłowych w szerokiej okolicy we wsiach: Wola Przedborska, Przyłanki i Ludwików, Nosalewice, Zuzowy i Taras, Policzko, Gaj, Brzostek i Rączki, Wojciechów, Piskorzeniec, Góry Mokre, Kajetanów i Żeleźnica.

GS otworzyła także swoją księgarnię w Przedborzu. Organizowała także w Rynku bogato zaopatrzone kiermasze i loterie książkowe podczas majowych Dni Kultury, Oświaty, Książki i Prasy.

Ze wspomnień Haliny Zielińskiej:

„Po maturze, podejmując pracę w biurze GS w latach 50-tych, zastałam bardzo sympatyczną atmosferę, na którą mocno wpływała postawa głównego księgowego pana Lisiewicza. Bardzo aktywny, świetny organizator, inicjował liczne wycieczki krajoznawcze bliższe i dalsze, na których panowała miła atmosfera. Dużym powodzeniem cieszyła się świetlica w budynku GS na 2 piętrze. Pan Lisiewicz zaopatrzył ją w bardzo dobry zestaw biblioteczny, co z uznaniem podkreślała bibliotekarka (zob.) pani Zofia Wolska. Z kolei pani Joanna Drelowa prowadziła zespól taneczny, do którego należeli m.in. Barbara Sikorska, Lucyna Kowalczyk i ja oraz (zob.) Stanisław Auguścik. Występowaliśmy podczas różnych uroczystości. Świetlica została wyposażona z odbiornik radiowy z gramofonem i sporą ilość płyt, które wykorzystywaliśmy także podczas potańcówek. Były też maszyny do szycia używane podczas kursów kroju i szycia. Pod koniec lat 50-tych zarząd zakupił odbiornik telewizyjny. Był drugim po „Wrzecionie”, dostępnym dla wszystkich mieszkańców. Świetlica była wtedy zatłoczona szczególnie podczas transmisji sportowych i spektakli teatru „Kobra”.      

Ojciec, będąc zamiłowanym czytelnikiem, jako jeden z nielicznych w Przedborzu, szczycił się posiadaniem wielu cennych i rzadkich książek oraz Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN.

Gdy w 1962 r. Zarząd GS zatrudnił (zob.) magistra ekonomii Henryka Basińskiego, Czesław Lisiewicz musiał ustąpić ze stanowiska głównego księgowego. Przez kilka kolejnych lat był głównym księgowym w GS Królewiec k. Końskich oraz w Spółdzielni Rzemieślniczej w Końskich.

W 1971 r. został głównym księgowym Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Przedborzu. Był wówczas członkiem miejscowego koła Stronnictwa Demokratycznego.  W ZDZ pracował do emerytury w 1988 r. W międzyczasie uzupełnił wykształcenie ogólne, zdobywając maturę w Liceum Ogólnokształcącym w Przedborzu.

Potomstwo Marii i Czesława Lisiwiczów, to synowie: Tadeusz Jan (ur. 31 I 1946 Gowarczów) magister inżynier budowy okrętów, Janusz Bogusław (ur. 27 III 1948 Gowarczów) pułkownik WP, doktor medycyny, neurolog oraz córki: Ewa Janina zamężna Kazuła (ur. 29 IV 1950 Końskie) pielęgniarka, Maria Danuta zamężna Sobczyńska (ur. 17 IX 1953 Końskie) magister wychowania fizycznego, nauczycielka, Halina Barbara zamężna Góra (ur. 7 II 1957 Przedbórz) fizjoterapeutka i Izabela Beata zamężna Pacek (ur. 17 V 1967 Końskie) fizjoterapeutka.

Rodzice byli dumni z osiągnięć życiowych wszystkich swych dzieci. Np. Tadeusz amatorsko, bez trenera uprawiał lekkoatletykę na nadpilicznych Błoniach, co poskutkowało na Mistrzostwach Polski w Łodzi w 1962 r. zdobyciem tytułu wicemistrza Polski młodzików w wieloboju lekkoatletycznym. Syn Janusz, jako lekarz w I Centralnym Szpitalu Klinicznym Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi opiekował się zdrowiem rodziców.

Warto także podkreślić, że wnuk Czesława, a syn Marii Danuty, Paweł Sobczyński z żoną Martą w 2011 r., przeprowadzili prace konserwatorskie w przedborskim kościele św. Aleksego w zakresie konserwacji dekoracji malarskiej z 2 połowy XX w. w technice sgrafitto oraz fresku suchego we wnętrzu kościoła. Ponadto dokonano konserwacji obrazu „Św. Aleksy” z 2 połowy XIX w. znajdującego się w zasuwie ołtarza głównego.

Maria Lisiewicz zmarła 23 II 1996 r. w Łodzi, a Czesław 31 XII 1991 r. także w Łodzi. Oboje spoczywają we wspólnej mogile na cmentarzu w Przedborzu.

 

Janusz Lisiewicz

 

Dokumenty, fotografie i wspomnienia rodzinne: Tadeusza, Marii Danuty i Janusza Lisiewiczów; Ks. Jan Wiśniewski, Udział księży diecezji sandomierskiej w powstaniu styczniowym 1863 r., Radom 1926; Stefan Skwarek, Ziemia niepokonana, Kielecczyzna w walce 1830-1945, Warszawa 1974; Wojciech Zawadzki, Eroica, Zagłada Żydów przedborskich w latach 1939-1942, Bydgoszcz 2008; relacje, informacje, przyczynki: Halina Zielińska, Małgorzata Maliszewska, Paweł Sobczyński, Wojciech Zawadzki; https://konskie.org.pl/2021/05/18/mlynarska-kapliczka-w-mlynarskiej-osadzie-barycz-zelazny-krzyz-na-kamiennej-kolumnie/

W tej kategorii …

KUZDAK Jan (1872-1934), znachor z Józefowa

 Urodził się 23 XII 1872 r. w Kajetanowie parafia Żeleźnica, jako syn rolnika Andrzeja (24 XI 1842 Studzieniec – 18 X 1907 Józefów) i Łucji z Młynarczyków (27 XI 1843 Nosalewice – 16 VII 1888 Józefów). Miał siedmioro rodzeństwa, siostry: Annę zamężną Obarzanek (23 VII...

czytaj dalej