MARCZYKOWSKI Jan (1911 – 1943), więzień niemieckich obozów koncentracyjnych

Urodził się w 21 VI 1911 r., w Pijanowie gmina Słupia, w rodzinie Jana i Marianny z Zatorskich. Jego rodzice pobrali się 29 IX 1896 r. w parafii Złotniki, w powiecie jędrzejowskim. Po odbyciu służby wojskowej zatrudnił się jako robotnik i zamieszkał w Przedborzu. Jako 25-latek 3 III 1935 r. poślubił w kościele św. Aleksego w Przedborzu 24-letnią pannę Mariannę Ryszkę, córkę Józefa i Zofii z Juszczyków, zamieszkałych we wsi Taras. Po kampanii wojennej 1939 r., […]

8 sie, 2026

Urodził się w 21 VI 1911 r., w Pijanowie gmina Słupia, w rodzinie Jana i Marianny z Zatorskich. Jego rodzice pobrali się 29 IX 1896 r. w parafii Złotniki, w powiecie jędrzejowskim.

Po odbyciu służby wojskowej zatrudnił się jako robotnik i zamieszkał w Przedborzu.

Jako 25-latek 3 III 1935 r. poślubił w kościele św. Aleksego w Przedborzu 24-letnią pannę Mariannę Ryszkę, córkę Józefa i Zofii z Juszczyków, zamieszkałych we wsi Taras.

Po kampanii wojennej 1939 r., powrócił z wojska do domu. Zajął się produkcją mydła, żeby utrzymać rodzinę. Wydany przez volksdeutscha, we wtorek 16 III 1943 r. na Rynku w Przedborzu, został aresztowany przez funkcjonariuszy żandarmerii.

Za działalność polityczną i społeczną został zakwalifikowany jako „Schutzhäftling”, czyli więzień objęty „aresztem ochronnym”, definiowanym jako środek przymusu i zesłany do KL Auschwitz. Stosowano go na masową skalę wobec osób, które miały stanowić „zagrożenie dla bezpieczeństwa narodu i państwa”. Służył prześladowaniu lub eksterminacji przeciwników politycznych oraz grup ludności uznawanych przez reżim nazistowski za zagrożenie z różnych powodów.

Przeniesiony do KL Mauthausen i nieco później, podobnie jak (zob.) Aleksy Kurczyński, do kamieniołomów KL Gusen. Jego fotografia obozowa nie zachowała się.

Tam zmarł 3 VII 1943 r., z powodu „Lungenentzündung” (tj. zapalenia płuc). Wg otrzymanej informacji z Memorial Mauthausen: „podana przyczyna zgonu niekoniecznie odpowiada rzeczywistym okolicznościom śmierci więźnia; często bowiem morderstwa maskowano jako zgony z przyczyn naturalnych”.

Jego nazwisko znajduje się w „Sali Imion” („Księdze Pamięci Ofiar Obozu Koncentracyjnego Mauthausen i jego podobozów”): https://www.mauthausen-memorial.org/en/Visit/Exhibitions-and-Room-of-Names/The-Room-of-Names/. Wpis indywidualny: https://raumdernamen.mauthausen-memorial.org/?id=4&p=56531

Zostawił żonę i 3 małych dzieci.

Wojciech Zawadzki

Informacja Jana Marczykowskiego syna z 2009 r.; Wojciech Zawadzki, Imienna Lista Ofiar m. Przedborza w II wojnie światowej, Przedbórz-Bydgoszcz 2010; Korespondencja autora z Memorial Mauthausen; https://geneszukacz.genealodzy.pl/

W tej kategorii …

GAJ Stanisław (1900 – 1920), żołnierz wojny 1920 r.

Urodził się 25 III 1900 r. w rodzinie włościan Antoniego i Marianny z Michalskich, zamieszkałych w Miejskich Polach. Kawaler. Najpewniej jesienią 1919 r., lub wczesną wiosną 1920 r. został powołany do Wojska Polskiego przez Powiatową Komendę Uzupełnień 26 Pułku...

read more
OLSZEWSKI Feliks Antoni (1892-1920), żandarm

Urodził się 22 V 1892 r. w lewobrzeżnej części Przedborza – Widomie, w rodzinie ślusarza Wojciecha (21 IV 1863 -? ) i Antoniny z Sokołowskich (20 V 1863 - ?). Jego rodzice, oboje mieszkańcy Widomy pobrali się w 1883 r. Antoni miał siostrę Stanisławę (20 X 1888 - ?) i...

read more