Duński CzesławDUŃSKI Czesław (1914-2010) działacz społeczny, działkowiec

Urodził się 12 VII 1914 r. w Przedborzu. Był najstarszym dzieckiem (zob.) Aleksego Duńskiego (15 VII 1888-4 VII 1942) i Genowefy Boczkowskiej (9 IV 1897-2 VII 1977). Miał braci: Tadeusza (1920-1982) i Ryszarda (29 I 1923) oraz siostrę Janinę (16 VI 1929) zamężną Marchlewicz.

Po ukończeniu 7-klasowej Szkoły Powszechnej w Przedborzu Czesław terminował u krawca, ale zawód ten nie stwarzał zbyt dużych perspektyw zawodowych, więc zaczął pracować w przedsiębiorstwie rodzinnym prowadzonym przez ojca. W połowie lat trzydziestych kierował pracą młyna parowego w Dobromierzu. Po sprzedaży młyna i tartaku, rodzina Duńskich powróciła w 1938 r. z Dobromierza do Przedborza.

Tragiczne dni września 1939 r. sprawiły, iż dorobek rodziny został zrujnowany, a domy i zabudowania gospodarcze spalone. Duńscy zamieszkali w letniej kuchni, jedynie ona i obora pozostały całe. Te tragiczne wydarzenia podkopały zdrowie ojca Aleksego i przyczyniły się do jego śmierci w 1942 r.

Troska o utrzymanie rodziny spadła głównie na dwóch najstarszych synów. Powoli odbudowywali rodzinne gospodarstwo. Czesław był świadkiem holokaustu Żydów przedborskich. Podczas likwidacji getta w październiku 1942 r. zastąpił brata Tadeusza i jako wozak odwoził ich na stację kolejową do Radomska.

Jego relację o przebiegu tych wydarzeń przedstawił Wojciech Zawadzki w książce pt. „Eroica”.

Po wojnie, po krótkim epizodzie pracy poza Przedborzem, Czesław wrócił i ożenił się w 1952 r. z przedborzanką Janiną Lubasińską (1926-29 X 2009). W kolejnych latach urodzili się synowie: Henryk (1953), Marek (1955) i Wiesław (1957).

W 1957 r. Czesław Duński podjął pracę w Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Przedborzu. Pracował tam nieprzerwanie do 1982 r. na różnych stanowiskach: ekspedienta, magazyniera, a później organizatora obsługi rolnictwa. W związku z wykonywaną pracą w wieku 60 lat zdał maturę w zaocznym Technikum Rolniczym.

Rodzice wspierali aspiracje edukacyjne dzieci – najstarszy syn jest doktorem chemii, średni skończył Technikum Elektroenergetyczne, a najmłodszy Policealne Studium Elektroniczne.

Był społecznikiem. Aktywnie, jako członek komisji miejskich lub radny, udzielał się w pracach Miejskiej Rady Narodowej oraz Ochotniczej Straży Pożarnej, do której wstąpił w czasie II wojny. Był też zapalonym działkowcem. Tej pasji poświęcał swój wolny czas do ostatnich dni życia.  Już w latach 60-tych uprawiał i rozpowszechniał warzywa wówczas mało znane takie jak: papryka, brokuły, krucha sałata.

Zmarł 28 IX 2010 r., rok po śmierci ukochanej żony Janiny, w 97. roku życia. Został pochowany na tutejszym cmentarzu.

Był powszechnie lubianą i prawą osobą.

W. Zawadzki, Eroica, Zagłada Żydów przedborskich w latach 1939-1942, Bydgoszcz 2008; P. Grabalski, Władze samorządowe miasta Przedborza w latach 1916-2015, Przedbórz 2015; relacja Ryszarda Duńskiego; materiały rodzinne.

Henryk Duński