SZYMAŃSKI Leon (1917 – 1944) żołnierz AK

Urodził się 14 IX 1917 r. w Łodzi, w rodzinie Władysława i Katarzyny z Augustyniaków. Był technikiem drzewnym.

Nie wiadomo od kiedy mieszkał w Przedborzu i gdzie pracował. Być może w którymś spośród kilku tartaków.

Aresztowany przez żandarmerię niemiecką w grudniu 1943 r. w Przedborzu na skutek donosu. Wiele wskazuje, iż sprawcą był konfident żandarmerii volksdeutsch Mieczysław Stodulski. Armia Krajowa skazała go na śmierć, jednak z nieznanych powodów nie został on wykonany, a Stodulski po wojnie zamieszkiwał na wybrzeżu.

Wg (zob.) Jana Zbigniewa Wroniszewskiego, który wraz z Szymańskim na przełomie lat 1943/44 siedział w więzieniu w Końskich, był łodzianinem wysiedlonym do Przedborza, członkiem Armii Krajowej. Ten sam w jednej pracy nazywa Szymańskiego Leonardem, w innej – Leonem. Przydział bojowy i funkcja Szymańskiego w strukturach placówki AK w Przedborzu pozostają nieustalone.

Wroniszewski wspominał, że:

Bronek [Wieczorkiewicz, podchorąży AK pseudonim ”Wilk”, kierownik wywiadu kolejowego – WZ] stał się „wolny” rano 16 stycznia. On i dwaj Elsterowie, Plaskota, Michalski, Stańczyk i Leon Szymański z Przedborza zostali rozstrzelani w lesie pod Piłą w odwet za zranienie przez partyzantów niemieckiego pracownika starostwa.

Niemcy zamordowali 16 I 1944 r. w Pile koło Końskich łącznie 10 Polaków.

Po wyzwoleniu, w 1945 r. ekshumowano ich szczątki do wspólnej mogiły na cmentarzu parafialnym w Końskich. Już w 1946 r. na prośbę ojca, został ekshumowany i przewieziony do Łodzi, gdzie spoczął w grobie rodzinnym na cmentarzu Doły.

J. Z. Wroniszewski, Wigilie w cieniu swastyki [w:] „Zeszyty kombatanckie” nr 30; B. Kacperski, J. Z. Wroniszewski, Część IV – Konspiracja konecka 43-45, Końskie 2006, Część V – Konspiracja konecka 1939-1945, Struktury terenowe: podobwody i placówki, Końskie 2007; Część VI – Konecka Księga Pamięci, Końskie 2008; W. Zawadzki, Imienna Lista Ofiar m. Przedborza w II wojnie światowej, Przedbórz-Bydgoszcz 2010; informacje Marek Kozerawski, fot. autor.

Wojciech Zawadzki