KAMIŃSKI Marian (1889 – 1969), farmaceuta, działacz oświaty zdrowotnej, nauczyciel

Urodził się 25 III 1889 r. w Krzepicach w powiecie częstochowskim (obecnie powiat Kłobuck), guberni piotrkowskiej w zaborze rosyjskim. Ojciec Wacław i matka Aniela z domu Jasińska mieli jeszcze dwoje dzieci: Stanisławę i Remigiusza. Prawdopodobnie ojciec Franciszek Kamiński był oficerem i w związku z tym rodzina znalazła się w pewnym momencie na Krymie – w Sewastopolu, gdzie Marian uczęszczał do rosyjskiej szkoły. Mama Aniela na Krymie zakładała pierwsze gabinety kosmetyczne. […]

13 cze, 2026

Urodził się 25 III 1889 r. w Krzepicach w powiecie częstochowskim (obecnie powiat Kłobuck), guberni piotrkowskiej w zaborze rosyjskim.

Ojciec Wacław i matka Aniela z domu Jasińska mieli jeszcze dwoje dzieci: Stanisławę i Remigiusza. Prawdopodobnie ojciec Franciszek Kamiński był oficerem i w związku z tym rodzina znalazła się w pewnym momencie na Krymie – w Sewastopolu, gdzie Marian uczęszczał do rosyjskiej szkoły. Mama Aniela na Krymie zakładała pierwsze gabinety kosmetyczne.

Jego brat Remigiusz został lekarzem. Ożenił się i osiedlił w Łucku i stamtąd po napaści Rosji sowieckiej 17 IX 1939 r., niebawem został wywieziony w głąb ZSRR, gdzie zmarł w łagrze. Synowie Remigiusza, Tadeusz i Jerzy z armią gen. Andersa dotarli do Anglii. Jerzy (1918-2000) został pilotem w Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii. Żona Remigiusza po wojnie wróciła do Polski i zamieszkała w Warszawie.

Marian Kamiński wraz z matką i siostrą Stanisławą osiedli w Warszawie. Został prowizorem farmacji. W 1922 r. ożenił się z 22–letnią Elżbietą Kołakowską siostrą (zob.) Romana Kołakowskiego, absolwentką warszawskiej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, przygotowującą się do roli dobrze wyedukowanej dziedziczki.

Przez pierwsze trzy lata małżeństwo mieszkało w Poznaniu, gdzie Marian kontynuował studia farmaceutyczne na tamtejszym uniwersytecie. W Poznaniu 15 III 1923 r. urodziła się ich córka Krystyna. Po powrocie do Warszawy zamieszkali przy ul. Emilii Plater 15. Marian Kamiński rozpoczął pracę jako farmaceuta. W 1939 r. był kierownikiem magazynu w Centrali Zaopatrywania Instytucji Ubezpieczeń Społecznych.

W czasie II wojny pracował w  aptece Czerwonego Krzyża i Hurtowni Farmaceutycznej przy ul. Skierniewickiej 16/20. Równocześnie w mieszkaniu Mariana i Elżbiety Kamińskich odbywały się komplety nauczania przyszłych farmaceutów.

Tuż przed wybuchem Powstania Warszawskiego rodzina wyjechała do rodzinnego majątku Elżbiety do Korabiewic, gdzie przeczekali najtrudniejszy czas wojenny. Kamienica przy Emilii Plater została zbombardowana, toteż Kamińscy postanowili osiedlić się w Łodzi. Tam dołączyła do nich wysiedlona z majątku Korabiewice, owdowiała Teofila Kołakowska, teściowa Mariana z najstarszym synem Rudolfem, lekarzem internistą i jego rodziną. Razem rozpoczęli nowy etap życia. W Łodzi Marian został właścicielem drogerii przy ul. Piotrkowskiej, róg ul. Rewolucji 1905 r. Włączył się też w starania o otwarcie Wydziału Farmaceutycznego na Uniwersytecie Łódzkim, na którym studia później ukończyła jego córka Krystyna.

Marian i Elżbieta Kamińscy 20 X 1947 r. odkupili od brata Elżbiety Romana Kołakowskiego jego aptekę w Przedborzu, mieszczącą się w kamienicy (zob.) Czesława Brzechowskiego przy ul. Trytwa 8 i tam też zamieszkali. Koncesję na prowadzenie apteki wydał 31 V 1948 r. wicewojewoda łódzki Jan Szaniawski.  Łódzką drogerię przejęła jego córka z zięciem Wacławem Janowskim i prowadzili ją do czasu upaństwowienia.

Tymczasem na mocy ustawy z 8 I 1951 r., w całym kraju przeprowadzono przejęcie aptek przez państwo. Nacjonalizacja bez odszkodowania objęła ponad 1500 prywatnych i spółdzielczych aptek. Już nocą z 8 na 9 stycznia do Kamińskich przyszło dwóch tajnych agentów z bronią w ręku, kazali zejść z mieszkania na piętrze na parter do apteki i rozkazano sporządzić remanent. A że był to początek roku i magister Kamiński, jako dobry właściciel, sporządził świeże zapasy leków i opatrunków na nowy rok, więc przez nacjonalizację stracił podwójnie.

Po zmianach ustrojowych 1989 r., kiedy można było próbować odzyskać zawłaszczone interesy, rodzina starała się odzyskać aptekę mając na nią koncesję. Łódzki CEFARM odpowiedział, że mają prawo pierwokupu. Niestety nie mieli na to środków.

Elżbieta i Marian Kamińscy pozostali w Przedborzu i nadal prowadzili aptekę jako jej pracownicy. Marian został kierownikiem, Elżbieta prowadziła księgowość i miała również stanowisko technika farmaceutycznego. Jako laboranta zatrudniono Jana Gładzika, a kilkanaście lat później również jego siostrę Mariannę (zob.) Wiórkiewicz . W owym czasie w aptece jeszcze często wykonywano leki według receptur zlecanych przez lekarzy.

Marian Kamiński widział dużą potrzebę prowadzenia oświaty zdrowotnej na rzecz społeczności przedborskiej i terenów okolicznych wsi. Malował, rysował i wstawiał w witryny apteczne gazetki, na których widniały tematyczne rysunki na temat wszawicy, świerzbu, alkoholizmu i szeroko pojętej higieny osobistej. Wygłaszał prelekcje oświatowe w miejscowym radiowęźle. Kiedy zaistniała potrzeba, Marian Kamiński uczył chemii w miejscowym Liceum Ogólnokształcącym. Był także zagorzałym kibicem miejscowej drużyny piłkarskiej. Często spacerował po miasteczku, rozmawiał z mieszkańcami.. Cieszył się szacunkiem i uznaniem ogółu społeczności.

Utrzymywał życie towarzyskie z (zob. ) dr. Juliuszem Kamińskim, (zob.) dr. Stanisławą Nieracką i (zob.) doktorową Marią Wójcicką oraz dyrektorem PGR w Masłowicach Janem Podczaskim.  Podczas Świąt Wielkanocnych bywał z rodziną na śniadaniu u (zob.) ks. Władysława Nowakowskiego.

Na wszystkie święta, ferie i wakacje zjeżdżała córka  Krystyna Janowska z mężem i córkami Joanną i Urszulą.  W czasie wakacji u dziadków córki czasowo uczęszczały do przedszkola przy ul Częstochowskiej.

Za namową władz zapisał się do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.

Odznaczony był Złotym Krzyżem Zasługi i medalem „Zasłużony dla Kielecczyzny” a także otrzymał wiele nagród za działalność oświatową.

Marian Kamiński był uzdolniony artystycznie. Uwielbiał malować akwarelą, kredką, olejnymi farbami. Najczęściej były to klimatyczne krajobrazy i martwa natura. Całe mieszkanie miało ściany obwieszone obrazami. Kiedy później rodzina przenosiła się do Warszawy, dużą część tych prac opatrzonych inicjałem M.K. pozostawiono w Przedborzu. Miał też talent muzyczny i aktorski.

Zmarł 15 XI 1969 r. w wieku 80 lat na kolejny zawał w łódzkim szpitalu wojskowym. Został pochowany w Warszawie w rodzinnym grobowcu na Starych Powązkach, sektor 6, kwatera 3490. Wtedy kierownictwo apteki przejęła jego córka Krystyna Janowska. Pracowały tam z matką Elżbietą aż do czasu ponownego przeniesienia się do ukochanej Warszawy w 1976 r. W tym samym czasie, córka Krystyny, a wnuczka Mariana, lekarka Urszula Rylska pracowała w Ośrodku Zdrowia w Górach Mokrych. I tak właśnie, po 37 latach zakończyło się władanie przedborską apteką przez rodzinę Kołakowskich – Kamińskich. Elżbieta Kamińska zmarła w Warszawie 26 IX 1979 r. i spoczęła obok męża.

Joanna Janowska- Dobiszewska

Dokumenty, fotografie i podania rodzinne. 

W tej kategorii …

SADYKIERZ Jacek Aleksy, budowniczy kościoła św. Aleksego

Praktycznie tyle wiemy o tej postaci, ile dziś mówi jego dzieło. Kanclerz wielki koronny, a prymas Polski i arcybiskup gnieźnieński w jednej osobie, Jan Łaski (1456-1531) odnotował: „W mieście Przedborzu jest kościół parafialny, murowany, wywianowa­ny przez kościół w...

read more